Các phương pháp dạy học Tiếng Việt đặc thù.

LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "Các phương pháp dạy học Tiếng Việt đặc thù.": http://123doc.vn/document/566925-cac-phuong-phap-day-hoc-tieng-viet-dac-thu.htm

Các phương pháp dạy học
Các phương pháp dạy học
Tiếng Việt
Tiếng Việt
c thự
c thự


Nguy n Th Thuý
Nguy n Th Thuý
CSP H Tõy
CSP H Tõy
8/2008
8/2008

1.Phương pháp phân tích
ngôn ngữ

Thực chất của phương pháp này là từ việc quan
sát, phân tích các hiện tượng NN theo các chủ đề
để tìm ra dấu hiệu đặc trưng của chúng và rút ra
những kiến thức cần ghi nhớ.

- PPPT NN được áp dụng để PT ngữ âm, từ vựng
ngữ nghĩa, ngữ pháp, phong cách, văn bản .

1.Phương pháp phân tích
ngôn ngữ

* Các thao tác cơ bản : 4 thao tác

- Phân tích - phát hiện : Trên cơ sở VD mẫu , GV cho HS quan sát, PT,
so sánh đối chiếu để tìm ra nét đặc trưng cơ bản của khái niệm và qui
tắc mới ( thao tác này dùng ở bước hình thành tri thức mới cho HS)

VD: Dạy Câu đặc biệt

+ Đưa VD có chứa câu đặc biệt

+ Hướng dẫn HS phân tích đặc điểm của các câu đó và so sánh với câu
đơn bình thường (cấu tạo và cách sử dụng)

+ Rút ra khái niệm về câu đặc biệt.

+ Luyện tập nhận diện , phân tích một số câu đặc biệt trong đoạn văn
khác

1.Phương pháp phân tích
ngôn ngữ

- Phân tích - chứng minh: Thao tác này nhằm mục đích
củng cố và khắc sâu kiến thức vừa học, hình thành các kĩ
năng nhận diện hiện tượng NN vừa học(bi t p nhanh) .

GV đưa một VD có chứa hiện tượng NN vừa hình thành
( BT nhanh). Yêu cầu HS vận dụng kiến thức đã học để
phát hiện và chứng minh chúng. Thao tác này có thể được
lặp lại nhiều lần cho đến khi HS nắm chắc khái niệm mới.

VD: + Đưa 1 đoạn văn mới có chứa câu đặc biệt
+ Yêu cầu HS nhận diện câu đặc biệt và trả lời câu
hỏi tại sao đó lại là câu đặc biệt.

1.Phương pháp phân tích
ngôn ngữ

- Phân tích - phán đoán : Qua thao tác PT-CM HS đã hình thành được
các kĩ năng cơ bản và GV đã có thể kiểm tra mức độ nắm kiến thức của
HS. Tuy nhiên, thao tác này chiếm quá nhiều thời gian,để thành thục
hóa kĩ năng, ta cho HS chuyển sang phân tích - phán đoán.

Phân tích phán đoán không yêu cầu HS tái hiện lại định nghĩa, khái
niệm mà phải nhận diện ngay các hiện tượng NN qua phán đoán của
mình( bi t p nh n di n) .

- Để đạt hiệu quả cao, thao tác PT-phán đoán chỉ được áp dụng khi
phân tích - chứng minh đã thành thạo, HS đã có thể nhận diện các hiện
tượng NN ở mức tự động hóa.

VD: + GV đưa đoạn văn khác có chứa câu đặc biệt
+ Yêu cầu HS nhận diện nhanh câu đặc biệt (không cần giải thích
tại sao)

1.Phương pháp phân tích
ngôn ngữ

- Phân tích - tổng hợp: Đây là bước cuối cùng của quá
trình phân tích NN. Đó là thao tác áp dụng các qui tắc NN
đã học vào hoạt động giao tiếp. Bài tập thực hành giao tiếp
có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành bại của thao tác
phân tích tổng hợp.( Bi t p sỏng t o)

Nếu bỏ qua thao tác này sẽ không đạt tới mục đích cuối
cùng của việc dạy học Tiếng Việt là HS phải vận dụng đư
ợc kiến thức đã học vào thực tế giao tiếp.

VD: + Yêu cầu HS viết đoạn văn có chứa câu đặc biệt hoặc
tạo tình huống để HS nói được câu đặc biệt.

+ Nhận xét về giá trị của câu đặc biệt trong ngữ cảnh.

2- Phương pháp rèn luyện theo
mẫu

- Rèn luyện theo mẫu là phương pháp hoạt động
có ý thức, trong đó GV chọn và giới thiệu các mẫu
hoạt động lời nói, để HS hiểu và nắm vững cơ chế
của chúng, rồi bắt chước mẫu đó một cách sáng
tạo vào lời nói của mình.

- Phương pháp rèn luyện theo mẫu có thể ứng
dụng khi dạy từ ngữ, ngữ pháp, phong cách, ngữ
dụng, tập làm văn.

2- Phương pháp rèn luyện
theo mẫu

* Các thao tác cơ bản: 4 thao tác

- Cung cấp mẫu lời nói.

- GV hướng dẫn HS phân tích mẫu theo các
yêu cầu cụ thể

- HS mô phỏng mẫu một cách sáng tạo để
tạo ra lời nói của mình.

- Kiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm

2- Phương pháp rèn luyện
theo mẫu

VD: Dạy câu ghép

+ Cho HS tiếp xúc với câu mẫu qua VD.

+ PT cấu tạo ra ngữ pháp và mối quan hệ nghĩa
giữa 2 vế để rút ra khái niệm câu ghép.

+ Y/c HS dựa vào mô hình câu ghép để đặt một số
câu cụ thể hoặc viết đoạn có chứa câu ghép.

+ Nhận xét, đánh giá câu đã đặt.

Chú ý

- Để tránh sự mô phỏng máy móc, cần cho HS mô
phỏng với một số yêu cầu bổ sung, đòi hỏi có sự
thay đổi sáng tạo, khơi dậy óc tưởng tượng ở HS.

VD: - Viết đoạn văn có chứa câu ghép
- Viết câu ghép theo những đề tài, những tình
huống giao tiếp khác nhau

3- Phương pháp thực hành giao
tiếp

- Phương pháp giao tiếp là phương pháp dẫn dắt HS vận
dụng lí thuyết đã học vào thực hiện các hoạt động giao tiếp
thông qua các tình huống cụ thể .

- Để thực hiện tốt PP này cần chú ý đến các yếu tố: mục
đích giao tiếp, nội dung giao tiếp, nhân vật giao tiếp, cách
thức và hoàn cảnh giao tiếp

- Phương pháp giao tiếp được áp dụng khi dạy từ ngữ, câu,
phong cách, hội thoại, TLV

- Giao tiếp vừa là mục đích , vừa là phương tiện tổ chức
các hoạt động dạy học của HS

3- Phương pháp thực hành
giao tiếp

* Các thao tác cơ bản : 4 thao tác

- Tạo tình huống kích thích nhu cầu giao tiếp và định hư
ớng giao tiếp cho HS(mục đích, nội dung, nhân vật giao
tiếp, cách thức giao tiếp).

- HS căn cứ nhiệm vụ giao tiếp để tạo ra lời nói cụ thể.

- Đánh giá, nhận xét, rút kinh nghiệm về mẫu lời nói được
tạo ra

- Rút ra kiến thức cần ghi nhớ

- ứng dụng thực hành trong tình huống giao tiếp khác

3- Phương pháp thực hành
giao tiếp

VD: Dạy Phương châm hội thoại

-Hướng dẫn HS phân tích các nhân tố giao tiếp trong cuộc
thoại mẫu( có vi phạm phương châm hội thoại)

- Yêu cầu HS thể hiện lời nói của mình trong tình huống
đó

- Nhận xét, đánh giá mức độ phù hợp của lời nói vừa tạo ra

- Rút ra những kiến thức cần nhớ

- Thực hành phân tích một cuộc thoại tương tự để khắc sâu
kiến thức