T VN
S ra i ca Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000 l nhu cu khỏch quan
ca ton xó hi trong s nghip i mi, cụng nghip hoỏ, hin i hoỏ t nc.
Trờn c s vic k tha v phỏt trin h thng phỏp lut Hụn nhõn v Gia ỡnh,
Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000 ó cú nhng im tin b, khc phc nhng
hn ch ca nhng b Lut Hụn nhõn v gia ỡnh trc ú. Quỏ trỡnh thc hin v
ỏp dng Lut Hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000 v ch d ti sn ca v chng
nhng nm qua nc ta ó thu c nhiu kt qu to ln. Lut ó thc s i vo
cuc sng, gúp phn nõng cao nhn thc phỏp lut ca nhõn dõn. V ch ti sn
ca v chng luụn c cỏc nh lm lut quan tõm xõy dng nh l mt trong cỏc
ch nh c bn, quan trng nht ca phỏp lut v Hụn nhõn v gia ỡnh.Tuy nhiờn,
do nhiu nguyờn nhõn khỏc nhau m nhng quy nh ca Lut v ch ti sn
ca v chng vn mang tớnh nh khung, cha c th; thiu cỏc vn bn hng dn
ỏp dng v ch ti sn ca v chng ca cỏc c quan nh nc cú thm quyn;
vỡ vy m cỏc quy nh ca Lut Hụn nhõn v gia ỡnh vn cũn tn ti nhng
vng mc, bt cp v ch ti sn ca v chng.Nhn thy rừ tm quan trng
ca vn ny, em lm bi tp 4 l : Tỡm hiu nhng vng mc, bt cp v
hng hon thin quy nh ca Lut HN & G v ch ti sn ca v chng.
Sau õy l phn phõn tớch cú c cỏi nhỡn rừ nột v sõu sc hn v vn ny.
NI DUNG TI
I.C S L LUN V CH TI SN V CHNG:
Theo TS. Nguyn Vn C trong cun Ch ti sn ca v chng theo phỏp
lut hụn nhõn v gia nh Vit Nam thỡ :
Ch ti sn ca v chng l tng hp cỏc quy phm phỏp lut iu chnh v
s hu ti sn ca v chng, bao gm cỏc quy nh v cn c xỏc lp ti sn, quyn
v ngha v ca v chng i vi ti sn chung, ti sn riờng; cỏc trng hp v
nguyờn tc chia ti sn gia v v chng.
1
S d cỏc nh lp phỏp phi d liu v ch ti sn ca v chng l bi :
Th nht, do tớnh cht, mc ớch ca quan h hụn nhõn c xỏc lp tớnh
cng ng ca quan h hụn nhõn. K t khi nam, n kt hụn tr thnh v chng ,
h cựng chung sng, gỏnh vỏc chung cụng vic gia ỡnh, cựng nhau to dng ti
sn chungDo ú mun bo m nhng nhu cu thit yu ca gia ỡnh thỡ cn
phi cú ti sn, tin bc, sn nghip ca v chng. Nu nh lm lut khụng d liu
cỏch x s theo quy nh chung thỡ khú lũng kim soỏt, nh hng trong vic
iu chnh cỏc quan h ti sn ca v chng trong cỏc giao dch dõn s. Th hai,
vic d liu v ch ti sn ca v chng l c s v chng thc hin cỏc
quyn v ngha v ti sn ca mỡnh liờn quan n ti sn ca v chng trong sut
thi k hụn nhõn; nh vic lut quy nh cỏc cn c, ngun gc, phm vi cỏc loi
ti sn thuc s hu chung ca v chng hoc ti sn riờng ca v chng.Theo ú,
v, chng xỏc nh rừ c cỏc quyn li v ngha v liờn quan n ti sn ca
mỡnh. Th ba, vic quy nh ch ti sn ca v chng trong phỏp lut l c s
phỏp lớ cỏc c quan nh nc co thm quyn gi quyt cỏc tranh chp v ti sn
gia v chng vi nhau v gia v chng vi nhng ngi khỏc.
II.NH NG VNG MC V BT CP TRONG QUI NH V CH
TI SN V CHNG:
Qua nghiờn cu ni dung ca ch ti sn gia v chng, mt s bt cp, vng
mc ca nhng quy nh trong lut v vn ny cng dó bc l, do lut d liu
cha y v c th : quyn liờn quan n ti sn ca v chng vn cũn rt ớt
i; mi ch cú Ngh nh s 70/2001/N CP ngy 03/10/2001 ca Chớnh ph
quy nh chi tit thi hnh Lut Hụn nhõn v gia nh ( Chng II, cỏc iu t 4 n
iu 13; Chng V, t iu 23 n iu 30) v Ngh quyt s 02/2000/NQ
HTP ti cao v vic hng dn p dng mt s quy nh ca Lut Hụn nhõn v
gia ỡnh (HN&G) nm 2000 (mc , 4, 12). Bờn cnh ú, nn kinh t phỏt trin
nhanh chúng, cựng vi nhng quy nh ca h thng phỏp lut c Nh nc ta
ban hnh ( b lut Dõn s, Lut t ai, Lut Doanh nghip) cú liờn quan n
2
ch ti sn ca v chng ó l iu kin khỏch quan ũi hi phi cú cỏc quy
nh c th hn v ch ti sn ca v chng trong phỏp lut.
1.Cn c xỏc nh ti sn chung, ti sn riờng ca v chng:
* Vn ti sn chung ca v chng:
- Thi k hụn nhõn l khong thi gian quan h v chng tn ti trc phỏp lut,
tớnh t khi kt hụn cho n khi hụn nhõn chm dt trc phỏp lut . Tuy nhiờn,
theo quy nh ca phỏp lut dõn s v hụn nhõn gia ỡnh, trong mt s trng hp
c th, vic xỏc nh thi k hụn nhõn cha c lut d liu; cỏc vn bn
hng dn ỏp dng ca cỏc c quan nh nc cú thm quyn cng cha cp ti
cỏc vn liờn quan n nguyờn tc xỏc lp ti sn chung ca v chng trong thi
k hụn nhõn i vi trng hp ny.
- Lut HN&G nm 2000 ó khc phc c phn no nhng vng mc, phc
tp trong vn xỏc nh, phõn chia ti sn ca v chng. Khon 2 iu 27 quy
nh : Trong trng hp ti sn thuc s hu chung ca v chng m phỏp lut
quy nh phi ng kớ quyn s hu thỡ trong giy chng nhn quyn s hu phi
ghi tờn ca v chng. õy l quy nh mi khng nh s bỡnh ng gia v v
chng trong quan h ti sn, to c s phỏp lý vng chc cho vic bo v quyn s
hu ca c hai bờn v, chng. Qua ú cú th trỏnh c nhng tranh chp phỏt
sinh t quyn ti sn v chng, ng thi to c s To ỏn gii quyt mt cỏch
ỳng n vic phõn chia ti sn, bo v tt hn quyn li ca ph n. Tuy nhiờn,
vic ỏp dng trờn thc tin cỏc quy nh ca phỏp lut v chng minh ngun gc
ca ti sn l ti sn chung hay l ti sn riờng cng ht sc khú khn, phc tp.
Th nht, theo Ngh quyt s 02/2000, trong trng hp ti sn do v,
chng cú c trong thi kỡ hụn nhõn m phỏp lut quy nh phi ng kớ quyn s
hu, nhng trong giy chng nhn quyn s hu ch ghi tờn ca v hoc chng,
nu khụng cú tranh chp thỡ ú l ti sn chung ca v chng; nu cú tranh chp l
ti sn riờng thỡ ngi cú tờn trong giy chng nhn quyn s hu phi chng minh
3
doc ti san ny do dc tha k riờng, c tng riờng trong thi k hụn nhõn
hoc ti sn ny cú c t ngun ti sn riờng quy nh ti khon 1, iu 32 (im
3.b). iu ny nhm mc ớch bo v quyn v li ớch chớnh ỏng ca bờn trong
quan h hụn nhõn vỡ thc tin cho thy ch cú ti sn rt ln, rt quan trng úi
vii sng gia ỡnh thỡ trong giy chng nhn quyn s hu mi ghi tờn ca v
chng. n Ngh nh s 70/2001/N-CP ngy 3/10/2001 ca Chớnh ph hng
dn thi hnh Lut HN&G nm 2000 quy nh : khụng buc v chng phi ng
kớ li nhng ti sn chung ó ng tờn mt ngi trc ú ( trc ngy Ngh nh
cú hiu lc); nu cú tranh chp, bờn no cho ú l ti sn thuc s hu riờng ca
mỡnh, thỡ cú ngha v chng minh (khon 3, iu 5). Nh vy, cỏc quy nh hin
nay th hin giy chng nhn quyn s hu ti sn , giy ng kớ ti sn hay giy
chng nhn quyn s dng t l bng chng cú giỏ trớ phỏp lý cao trong vic
chng minh ti sn ca v chng l ti sn chung hay ti sn riờng. Tuy nhiờn, n
thi im hin nay, cỏc quy nh ca Ngh nh s 70/2001 vn cha c ỏp dng
mt cỏch dng b v hiu qu trong vic ghi tờn chung cho cỏc giy chng nhn
quyn s hu ti sn chung, vic i giy chng nhn quyn s hu, quyn s
dng ti sn chung. iu ny cho thy, giy chng nhn quyn s hu ti sn cha
c xem l loi bng chng cú giỏ tr phỏt lớ cao nht chng minh vic ti sn
tranh chp l ti sn chung hay ti sn riờng ca v, chng.
Trong trng hp cú tranh chp gia v chng v ti sn chung hay riờng tn ti
trong thi kỡ hụn nhõn ca h thỡ cn phi a ra nhng loi bng chng no
chng minh? Phỏp lut HN&G li khụng quy nh rừ. Vỡ vy, trong thc tin, cú
nhiu loi bng chng u cú th c chp nhn, c bng chng vit (cỏc giy t
chng minh quyn s hu riờng ca v hoc chng vi ti sn ang tranh chp),
li khai ca nhõn chng, hoỏ n, chng t,thm chớ l c s tha nhn ca bờn
cũn li.
Th hai, theo khon 1 iu 5 Ngh nh s 70/2001 thỡ ti sn thuc s hu
chung ca v chng khi ng kớ phi ghi tờn c v v chng, bao gm nh ,
quyn s dng t v nhng ti sn khỏc m phỏp lut quy nh phi ng kớ quyn
4
s hu: hin nay, cỏc c quan Nh nc cú thm quyn khi thc hin quy nh ny
ó cp giy chng nhn quyn s dng t, cp giy chng nhn quyn s hu nh
v giy ng kớ ụ tụ, xe mỏy ghi tờn v v chng, nhng ngi ó c cp giy
chng nhn cú th yờu cu cp li giy t ghi tờn c v c chng. Tuy nhiờn, ngoi
nhng ti sn núi trờn thỡ nhng ti sn khỏc l ti sn gỡ thỡ vn cha c qui
nh rừ.
Th ba, i vi trng hp v, chng b To ỏn tuyờn b l ó cht, m sau
ny vỡ lý do no ú li tr v ( cha cht), thỡ vic xỏc nh ti sn chung ca v
chng rt phc tp vỡ phỏp lut dõn s v hụn nhõn gia ỡnh ca Nh nc ta vn
cha cú d liu v vn ny.
iu 83 B lut Dõn s nm 2005 mi ch qui nh mt s hu qu phỏp lớ khi
To ỏn hu b quyt nh tuyờn b mt ngi l ó cht, ú l:
1. Khi một ngời bị tuyên bố là đã chết trở về hoặc có tin tức xác thực là ngời đó còn
sống thì theo yêu cầu của ngời đó hoặc của ngời có quyền, lợi ích liên quan, Toà án ra
quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố ngời đó là đã chết.
2. Quan hệ nhân thân của ngời bị tuyên bố là đã chết đợc khôi phục khi Toà án ra
quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố ngời đó là đã chết, trừ các trờng hợp sau đây:
a) Vợ hoặc chồng của ngời bị tuyên bố là đã chết đã đợc Toà án cho ly hôn theo quy
định tại khoản 2 Điều 78 của Bộ luật này thì quyết định cho ly hôn vẫn có hiệu lực pháp
luật;
b) Vợ hoặc chồng của ngời bị tuyên bố là đã chết đã kết hôn với ngời khác thì việc kết
hôn đó vẫn có hiệu lực pháp luật.
3. Ngời bị tuyên bố là đã chết mà còn sống có quyền yêu cầu những ngời đã nhận tài
sản thừa kế trả lại tài sản, giá trị tài sản hiện còn.
Trong trờng hợp ngời thừa kế của ngời bị tuyên bố là đã chết biết ngời này còn sống
mà cố tình giấu giếm nhằm hởng thừa kế thì ngời đó phải hoàn trả toàn bộ tài sản đã nhận,
kể cả hoa lợi, lợi tức; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thờng.
iu 26 Lut HN&G nm 2000 dó quy nh v quan h hụn nhõn khi mt bờn
v, chng b tuyờn b l ó cht m tr v nh sau :
Khi Tũa ỏn ra quyt nh hy b tuyờn b mt ngi l ó cht theo quy nh ti
iu 93 ca B lut dõn s m v hoc chng ca ngi ú cha kt hụn vi ngi khỏc
thỡ quan h hụn nhõn ng nhiờn c khụi phc; trong trng hp v hoc chng ca
ngi ú ó kt hụn vi ngi khỏc thỡ quan h hụn nhõn c xỏc lp sau cú hiu lc
phỏp lut.
Tuy nhiờn cỏc qui nh ny mi ch cp v quan h nhõn thõn gia v
chng, khi mt bờn v, chng b tuyờn b l ó cht m li tr v, cũn quan h ti
5
sn gia v chng ( nht l hu qu phỏp lý i vi khi ti sn chung ca v
chng) thỡ cha c phỏp lut d liu.Vn t ra l :
Trong trng hp trờn,khi ton ỏn ra quyt nh hu b quyt nh tuyờn b ngi
v, chng ó cht, quan h hụn nhõn ca h ng nhiờn c khụi phc( nu
ngi chng hoc v kia cha kt hụn vi ngi khỏc). Vy quan h ti sn gm
khi ti sn chung ca hai v chng cú c khụi phc hay khụng? Hn na,
nhng ti sn do ngi chng, v to dng cựng cỏc hoa li, li tc thu c t
cỏc loi ti sn k t khi ngi v, chng b tuyờn b l ó cht cho n ngy tr
v, thuc khi ti sn chung ca v chng hay ch l ti sn riờng ca ngi chng,
ngi v ú? Ngoi ra, nhng hp ng m ngi chng, v ó ký kt, vi ngi
khỏc nhng cha thc hin; cỏc mn n m ngi chng hoc v vay ca ngi
khỏc s thuc ngha v chung ca v chng hay ch thuc ngha v riờng ca ngi
chng hoc ngi v.
Nh vy, cn c xỏc lp ti sn chung ca v chng, trc ht phi da trờn c
s thi kỡ hụn nhõn ca v chng. Ton b nhng ti sn do v, chng to ra
trong thi kỡ hụn nhõn ny c coi thuc khi ti sn chung ca v chng.
Th t , qua nghiờn cu ni dung iu 27 Lut HN&G nm 2000 v cn c
xỏc lp ti sn thuc s hu chung hp nht ca v chng, liờn quan n cỏc loi
hoa li, li tc thu c t ti sn riờng ca v, chng trong thi kỡ hụn nhõn, cú
nhng quan im khụng thng nht khi xỏc nh cỏc hoa li, li tc ú thuc khi
ti sn chung ca v chng hay vn l ti sn riờng ca v, chng. Trc õy,
h thng HN&G nc ta di ch c ó quy nh c th v vn ny.
Khon 4 iu 54 Sc lut sú 15/64 ngy 23/7/1964 v khon 4diu 151 B lut
Dõn s nm 1972 ó quy nh hoa li ca tt c cỏc ti sn th c trc hay trong
thi gian hụn thỳ u thuc khi ti sn chung ca v chng. Em cho rng, Lut
HN&G ca Nh nc ta cn quy nh c th cỏc hoa li, li tc thu oc t ti
sn riờng ca v hoc chng trong thi kỡ hụn nhõn l ti sn chung ca v chng
phự hp vi nguyờn tc xỏc lp ti sn chung ca v chng.
* Ti sn riờng ca v, chng.
6
Ti sn l dựng, t trang cỏ nhõn c ghi nhn l ti sn riờng ca v , chng
(khon 1, iu 32 Lut HN&G). õy l quy nh phự hp vi thc t cuc sng
bi mi cỏ nhõn trong xó hi u cn cú s c lp v nhng dựng cn thit yu
phuc v cho nhu cu sinh hot hng ngy hoc phc v cho ngh nghip ca mỡnh.
Tuy nhiờn, vic quy nh dựng, t trang cỏ nhõn l ti sn riờng m khụng gi
thớch c th s cú nhiu quan im khỏc nhau v loi ti sn ny. Vi s phỏt trin
mnh m v kinh t, xó hi, i sng ca v chng khụng ngng c nng cao,
dựng, t trang cỏ nhõn tr nờn rt a dng, phong phỳ v hỡnh thc, giỏ tr . Vi
thúi quen ca ngi Vit Nam, thng chuyn nhng thu nhp do lao ng , hot
ng sn xut kinh doanh hoc cỏc thu nhp hp phỏp khỏc thnh cỏc t trang cỏ
nhõn l cỏc ụ trang sc tớch lu thỡ nhiu dựng, t trang cỏ nhõn s cú giỏ
tr rt ln. Nu xỏc nh ú l ti sn riờng ca v, chng thỡ s nh hng n li
ớch chung ca gia ỡnh, ca ngi cú dựng, t trang cỏ nhõn ú. Vỡ vy, vn
ny cn c quy nh c th hn.
2.Chia ti sn chung c a v chng :
* Trong thi kỡ hụn nhõn.
Ch ti sn chungca v chng c quy nh ti cỏc iu 27 v 28 ca Lut
HN&G nm 2000 l ch ti sn phỏp nh vi hỡnh thc ch cng ng to
sn. Ngha l ti sn m v, chng cú dc trong thi kỡ hụn nhõn c xỏc nh l
ti sn chung, tr nhng ti sn theo quy nh ca phỏp lut thuc s hu riờng ca
v, chng. V nguyờn tc, khi hụn nhõn cũn tn ti thỡ ti sn chung vn cũn tn
ti. Ch ti sn ny ch chm dt khi hụn nhõn chm dt v mt phỏp lớ. Tuy
nhiờn, trờn thc t vỡ cỏc lý do khỏc nhau m nhiu cp v chng mun c chia
ti sn chung trong thi kỡ hụn nhõn. Khon 1 iu 29 Lut HN&G nm 2000
quy nh : Khi hụn nhõn tn ti, trong trng hp v chng u t kinh doanh
riờng, thc hin ngha v dõn s riờng hoc cú lý do chớnh ỏng khỏc thỡ v chng
cú th tho thun chia ti sn chung; vic chia ti sn chung phi lp thnh vn
bn; nu khụng tho thun c thỡ cú quyn yờu cu To ỏn gii quyt. Nh vy,
7
theo quy nh ca Lut, trong trng hp cú lý do chớnh ỏng, vic chia ti sn
chung ca v chng trong thi kỡ hụn nhõn cú th c thc hin thụng qua tho
thun bng vn bn gia v v chng, hoc bn ỏn, quyt nh ca To ỏn, cũn
quan h nhõn thõn gia v v chng khụng thay i.Vic chia ti sn chung trong
thi kỡ hụn nhõn da trờn nhng c s sau:
Th nht, trong cuc sng gia nh, nhiu cp v chng ó cú nhng mõu
thun bt ho nhng vn cha mun ly hụn hoc cha th ly hụn vỡ ngh ti li ớch
ca con cỏi, danh d, uy tớn ca cỏ nhõn hoc gia ỡnhVic chia ti sn trong
thi kỡ hụn nhõn c coi l gii phỏp gim bt nhng xung t ca v chng
trong quan h ti sn.
Th hai, quy nh nh vy va nhm m bo quyn t do kinh doanh ca
cỏ nhõn, quyn t ch ca v chng khi tham gia vo cỏc quan h kinh t, xó hi,
va trỏnh nhng hu qu khụng tt cú th xy ra nh hng ti n kinh t
chung ca gia ỡnh.
Th ba, quy nh ny cng gúp phn bo m quyn li ca ngi th ba
tham gia giao dch liờn quan n ti sn ca v chng. Qua ú, ngi th ba cú th
bit c quyn s hu ca v chng i vi ti sn xỏc nh phm vi giao
dch, mc m bo thc hin ngha v v ti sn ca v chng.
Quy nh v ti sn chung ca v chng trong thi kỡ hụn nhõn l iu cn
thit, ỏp ng yờu cu ũi hi ca thc tin i sng kinh t, xó hi, phự hp vi ý
chớ, nguyn vng ca nhõn dõn. Tuy nhiờn, Lut HN&G nm 2000 cha quy
nh c th nguyờn tc chia ti sn chung trong thi kỡ hụn nhõn, gõy khú khn
trong thc tin ỏp dng gii quyt cỏc tranh chp phỏt sinh. Lut cng cha quy
nh rừ v trỏch nhim ca v, chng i vi cỏc ti sn c s dng vo mc
ớch chung ca gia ỡnh sau khi hai bờn ó chia ti sn chung. Bờn cnh ú, Lut
HN&G nm 2000 quy nh cỏc trng hp chia ti sn chung trong thi kỡ hụn
nhõn m khụng cú lý do chớnh ỏng thỡ b To ỏn tuyờn b vụ hiu. Tuy nhiờn,
Lut li cha cp ai l ngi cú th yờu cu To ỏn hu b tho thun chia ti
sn chung trong thi kỡ hụn nhõn trong trng hp tho thun ú vi phm cỏc iu
8
kin quy nh ti iu 29 Lut HN&G nm 2000 hoc gõy nh hng nghiờm
trng n i sng gia nh, n vic trụng nom, chm súc, nuụi dng, giỏo dc
con cha thnh niờn hoc con thnh niờn mt nng lc hnh vi dõn s, khụng cú
kh nng lao ng, khụng cú thu nhp, khụng cú ti sn t nuụi mỡnh. Tt c
nhng vn ny cn c quy nh c th trong lut.
* Chia ti sn chung khi mt bờn v, chng cht trc.
Cng nh vic chia ti sn chung trong thi kỡ hụn nhõn, Lut HN&G nm 2000
cha cú quy nh c th v nguyờn tc chia ti sn chung khi mt bờn chng hoc
v cht. õy cng l mt im hn ch hn so vi quy nh tng t trong lut
HN&G nm 1986, thit ngh cn c b sung hon thin.
3. Ngha v ca v chng vi ti sn chung, ti sn riờng:
* i vi ti sn chung:
Theo cỏc quy nh ti iu 25, khon 2 iu 28 v khon 3 iu 95. Lut hụn
nhõn v gia ỡnh nm 2000, ngha v chung v ti sn ca v chng cha c lut
nh c th.
V trỏch nhim liờn i ca v, chng i vi giao dch dõn s hp phỏp do mt
trong hai ngi thc hin nhm ỏp ng nhu cu sinh hot thit yu ca gia ỡnh
(iu 25), Lut cn d liu nhu cu sinh hot thit yu ca gia ỡnh bao gm cỏc
nhu cu v n, , mc, hc hnh, khỏm cha bnh v cỏc chi phi thụng thng cn
thit khỏc m bo cuc sng ca cỏc thnh viờn trong gia ỡnh.
Lut cn d liu c th (b sung khon 2 iu 28 Lut hụn nhõn v gia ỡnh nm
2000) v ti sn chung ca v chng c bo m thc hin cỏc ngha v chung
ca v chng, bao gm:
-Cỏc khon n phỏt sinh nhm ỏp ng nhu cu sinh hot thit yu ca gia ỡnh;
-Cỏc khon n liờn quan n vic to lp, qun lý, s dng, nh ot ti sn chung
ca v chng;
-Cỏc khon n liờn quan n ti sn riờng ca v, chng ó c a vo s dng
chung m hoa li, li tc t ti sn riờng ú l ngun sng duy nht ca gia ỡnh;
9
-Cỏc khon n phỏt sinh cú liờn quan n cụng vic m c hai v chng cựng thc
hin;
-Cỏc khon n theo tha thun ca hai v chng
* i vi ti sn riờng:
Theo khon 3 iu 33 lut hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000, ngha v riờng v ti
sn ca mi bờn v, chng c thanh toỏn t ti sn riờng ca ngi cú ngha v.
Tuy nhiờn quy nh ny cũn quỏ chung chung, cha cú cn c c th xỏc nh
loi ngha v ti sn ny.Ngha v riờng v ti sn ca v chng cú th gm nhng
ngha v sau:
- Ngha v tr cỏc khon n m v, chng ó vay ca ngi khỏc t trc khi kt
hụn m khụng vỡ nhu cu i sng chung ca gia ỡnh;
- Ngha v tr cỏc khon n m v, chng ó vay trong thi k hụn nhõn s dng
vo mc ớch riờng, khụng ỏp ng nhu cu thit yu v li ớch chung ca gia ỡnh;
- Ngha v tr cỏc khon n phỏt sinh trong quỏ trỡnh qun lý, s dng, nh ot
ti sn riờng. Tr trng hp, n phỏt sinh khi v, chng ó tin hnh khai thỏc cỏc
hoa li, li tc t ti sn riờng trong thi k hụn nhõn m v chng khụng cú tha
thun nhng hoa li, li tc ú vn thuc ti sn riờng ca v chng;
- Ngha v bi thng thit hi khi v, chng l ngi qun lý di sn tha k m
ó cú hnh vi thc hin cỏc giao dch nhm tu tỏn, phỏ tỏn hoc lm h hng mt
mỏt di sn;
- Cỏc khon n phỏt sinh khi thc hin ngha v v ti sn gn lin vi nhõn thõn
v, chng nh cỏc khon chi phớ cho con riờng ca mỡnh; cỏc chi phớ cho ngi m
v, chng l ngi giỏm h ca ngi ú theo quy nh ca phỏp lut dõn s v
lut hụn nhõn gia ỡnh;
- Ngha v cp dng m v, chng phi thc hin liờn i i vi cỏc thnh viờn
trong gia ỡnh theo quy nh ti chng V v chng VII ca lut hụn nhõn v gia
ỡnh nm 2000;
10
- Ngha v bi thng khon tin cp dng m v, chng l ngi c giao
qun lý nhng ó lm tiờu tỏn hoc s dng khụng ỳng mc ớch;
- Ngha v phi tr cỏc khon n phỏt sinh da trờn c s v, chng x cú hnh vi
t mỡnh tin hnh cỏc giao dch dõn s liờn quan n ti sn chung cú giỏ tr ln
ca v chng l ngun sng duy nht ca gia ỡnh (vi phm khon 3 iu 28 lut
hụn nhõn v gia ỡnh nm 2000);
- Trỏch nhim bi thng thit hi phỏt sinh t hnh vi trỏi phỏp lut ca v,
chng.
*Ngha v h tr vt cht gia v, chng.
Lut HN&G 2000 cha cú quy nh rừ rng v ngha v h tr vt cht gia
v v chng.Trờn thc t a s cỏc cp v chng sng chung trong mt nh v
cựng nhau chia s nhng gỡ h cú. Bi Lut HN&G nm 2000 v chng cú ngha
v chm súc, giỳp nhau.
Mt s tỡnh hung trờn thc t :
- V chng sng bng thu nhp ca ngi chng v trong khi iu kin sinh hot
v vt cht ca gia ỡnh rt khú khn thỡ chng vn khụng chu a tin lng cho
v.
- V chng sng mi ngi mt ni v v ang lõm vo cnh tỳng thiu m chng
li khụng tr cp tin cho v.
- V bnh nng v cn tin chi phớ thuc men, nhng chng c gi cht thu
nhp cỏ nhõn ginh cho cỏc bui nhu.
Cú l cỏc nh lm lut khi son tho qui nh liờn quan n quan h gia v
chng cho rng do nhng nhu cu thit yu ca gia ỡnh thng c ỏp ng
bng thu nhp ca v chng c lut quy nh l ti sn chung m chng cn quy
nh ngha v h tr vt cht gia v chng.
Trờn thc t tớnh cht chung ca quyn s hu i vi thu nhp cỏ nhõn
khụng gõy tr ngi phỏp lý cho vic ngi to thu nhp t mỡnh s dng, nh ot
cỏc thu nhp y . Vỡ vy, ngha v h tr vt cht gia v chng cú th coi nh
11
mt bin phỏp kim soỏt vic s dng, nh ot ti sn chung cú ngun gc t thu
nhp cỏ nhõn.
4. Mc úng gúp ca mi bờn v, chng .
Lut HN&G nm 2000 cha cú qui nh c th v mc úng gúp ca mi bờn
i vi cỏc chi phớ nhm ỏp ng nhu cu thit yu ca gia ỡnh. Bi nhu cu thit
yu ca gia ỡnh c ỏp ng bng ti sn chung (khon 2, iu 28 lut hụn nhõn
v gia ỡnh 2000). M ti sn chung l ti sn cú ngun gc t thu nhp ca v,
chng. Cỏc ti sn y dự l ca chung nhng cú th c ngi to ra chỳng t
mỡnh s dng, nh ot vo nhu cu sinh hot riờng m khụng cn hi ý kin ca
v hoc chng. Vy ngi cú thu nhp phi bo m vic chi tiờu cho nhu cu
chung ca gia ỡnh n mc no thỡ mi c t do s dng phn cũn li cho
nhu cu riờng? Do ú, mc úng gúp ca v chng cng phi tng ng vi mc
thu nhp ca mi ngi. Ngi cú thu nhp cao úng nhiu hn ngi cú thu nhp
thp, nu mt ngi khụng cú thu nhp thỡ ngi cũn li phi m nhn ton b
vic chi tiờu bng thu nhp thc t ca mỡnh.
Trong trng hp thu nhp ca v chng v ti sn chung khỏc khụng
trang tri chi phớ thỡ Lut HN&G nm 2000 ó qui nh ti sn riờng ca v
chng cng cú th c s dng vo cỏc nhu cu thit yu ca gia ỡnh trong
trng hp ti sn chung khụng ỏp ng (khon 4, iu 33). Tuy nhiờn trờn
thc t, vn l khi ti sn riờng ca mi ngi thng khụng ngang nhau. Vỡ
vy, cng nh trong trng hp úng gúp vo vic chi tiờu bng thu nhp, thit
ngh vic úng gúp bng ti sn riờng cng c thc hin da trờn tỡnh hỡnh ti
sn riờng ca mi ngi, nu mt ngi khụng cú ti sn riờng thỡ ngi cũn li
chu trỏch nhim thanh toỏn bng ti sn riờng ca mỡnh.
5. V hoc chng i din cho nhau trong cỏc giao dch quan trng.
Cỏc giao dch quan trng liờn quan n ti sn chung m cú giỏ tr ln v cỏc
giao dch khỏc theo quy nh ca phỏp lut ch cú th xỏc lp khi cú s ng ý ca
12
c v v chng, phi do v chng cựng ng ra xỏc lp. Tuy nhiờn, v , chng cú
th y quyn cho nhau giao dch trong cỏc trng hp y (khon 1, iu 24),
vic y quyn phi c lp thnh vn bn. Tuy nhiờn trờn thc t, Lut HN&G
nm 2000 cha qui nh c th v ch ti trong trng hp vi phm cỏc quy tc
trờn.
III.MT S HNG HON THIN CC QUI NH V CH TI
SN V CHNG:
Thc tin xột x cỏc v ỏn hụn nhõn gia nh co thy vn xỏc nh v phõn chia
ti sn v chng l mt trong nhng vn quan trng v phc tp. phõn chia
c to ỏn phi xỏc nh õu l ti sn chung ca v chng, õu l ti sn riờng
ca mi ngi v õu l ti sn ca ngi th ba m v chng ang qun lý. Ch
nh ti sn gia v v chng cn c hon thin mt s quy nh sau:
-Ti sn chung v chng
Th nht, bi Lut HN&G khụng quy nh gỡ cỏc loi bng chng c s dng
chng minh trong tranh chp ti sn gia v v chng nờn trong thc tin tt c
cỏc loi bng chng u cú th c chp nhn. bo v tt hn quyn ca ch
s hu ti sn riờng ng thi lm n gin hoỏ vic tỡm cỏc chng c chng minh
trong tranh chp, quyn s hu riờng ca v chng phi c chng minh bng
vn bn.Trng hp khụng cú bn kim kờ ti sn hoc khụng cú chng c no
c xỏc lp t trc, thm phỏn cú th xem xột mi loi giy t, c bit l cỏc
loi giy t, s sỏch ca gia nh cng nh cỏc ti liu ca ngõn hng v cỏc hoỏ
n thanh toỏn. Thm phỏn cng cú th chp nhn li khai ca nhõn chng hoc
suy oỏn nu nhn thy v, chng khụng cú kh nng cung cp chng c bng vn
bn.
i vi vic ng kớ ti sn chung, thit ngh, Lut cng cn quy nh c th
nhng ti sn khỏc cn ng kớ tờn c hai v chng l nhng loi ti sn no
cú s ỏp dng thng nht trong thc tin thi hnh.
13
Th hai, theo quy nh, v, chng cú th yờu cu To ỏn gii quyt vic chia ti
sn chung trong thi kỡ hụn nhõn nu khụng cú tho thun hoc khụng tho thun
c. Tuy nhiờn, Lut HN&G cha quy nh c th nguyờn tc chia ti sn
chung trong trng hp ny, gõy khú khn trong thc tin ỏp dng gii quyt cỏc
tranh chp phỏt sinh. Quay tr li vi iu 18 - Lut HN&G nm 1986 thỡ : Khi
hụn nhõn cũn tn ti, nu mt bờn yờu cu v cú lý do chớnh ỏng thỡ cú th chia ti
sn chung ca v chng theo quy nh iu 42 ( nguyờn tc chia ti sn khi ly
hụn) ca Lut ny. Vỡ vy, trờn c s k tha quy nh ca Lut HN&G nm
1986 thỡ nờn b sung quy nh : vic chia ti sn chung cn c vo cỏc nguyờn tc
chia ti sn khi ly hụn quy nh ti iu 95 cựa Lut HN&G.
Th ba, vic chia ti sn chung ca v chng trong thi kỡ hụn nhõn theo quy nh
ca phỏp lut khụng lm thay i quan h nhan thõn gia v chng v quan h
gia cha m v con. Tuy nhiờn, Lut cha quynh rừ v trỏch nhim cu v, chg
i vi cỏc ti sn c s dng vo mc ớch chung ca gia nh sau khi hai bờn
ó chia ti sn chung. Do ú, Lut cn b sung quy nh v trỏch nhim ca v
chng i vi ti sn ch tiờu trong gia ỡnh da trờn c s tho thun ca v
chng bng vn bn, nu khụng tho thun c thỡ hai bờn cú th yờu cu To ỏn
gii quyt, trờn c s nhu cu thc tin ca gia ỡnh v kh nng kinh t ca cỏc
bờn.
S c lp v ti sn sau khi chia cú th dn n mt trong cỏc bờn ln trỏnh trỏch
nhim i vi gia ỡnh, vi vic chm súc, nuụi dng v giỏo dc con cha thnh
niờn hoc con ó thnh niờn mt nng lc hnh vi dõn s , khụng cú kh nng lao
ng, khụng cú thu nhp, khụng cú ti sn t nuụi mỡnh. Vỡ vy, bo v
quyn li hp phỏp ca cỏc con, Lut nờn quy nh rừ : vic gi quyt tranh chp
liờn quan n con ỏp dng tng t quy nh v quyn v ngha v gia cha m v
con khi ly hụn. Trng hp v chng tho thun hoc ó yờu cu To ỏn chia ht
ti sn chung thỡ v, chng vn phi cú ngha v cp dng ln nhau nu mt bờn
tỳng thiu, cú yờu cu cp dừng v cú lý do chớnh ỏng.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét