271 Một số giải pháp nhàm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước qua hệ thống quỹ hỗ trợ phát triển

5
Lêi më ®Çu

1. TÝnh cÊp thiÕt cđa ®Ị tμi
Vèn lμ mét u tè rÊt quan träng trong mäi lÜnh vùc cđa ®êi sèng x· héi, do
®ã huy ®éng, khai th¸c vμ sư dơng tèi ®a vμ cã hiƯu qu¶ c¸c ngn vèn trong vμ
ngoμi n−íc cho ®Çu t− ph¸t triĨn (®Ỉc biƯt lμ ë nh÷ng n−íc ®ang ph¸t triĨn), lμ mét
u tè cùc kú quan träng qut ®Þnh ®Õn sù ph¸t triĨn kinh tÕ - x· héi cđa mét ®Êt
n−íc. Tèc ®é t¨ng tr−ëng vμ ph¸t triĨn kinh tÕ cđa ®Êt n−íc phơ thc trùc tiÕp vμ
phÇn lín vμo kh¶ n¨ng thu hót vμ sư dơng vèn ®Çu t− toμn x· héi, trong ®ã cã ngn
vèn tÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc lμ mét bé phËn kh«ng kÐm phÇn quan
träng.
TÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc lμ 1 kªnh hç trỵ vèn cho c¸c dù ¸n
®Çu t− ph¸t triĨn cđa c¸c thμnh phÇn kinh tÕ thc c¸c ngμnh, lÜnh vùc, c¸c vïng khã
kh¨n vμ ®Ỉc biƯt khã kh¨n cÇn ®−ỵc khun khÝch ®Çu t− vμ c¸c ch−¬ng tr×nh kinh tÕ
lín quan träng cđa Nhμ n−íc cã t¸c dơng vμo viƯc chun dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo
h−íng c«ng nghiƯp ho¸, hiƯn ®¹i ho¸ vμ gãp phÇn quan träng trong viƯc ph¸t triĨn
kinh tÕ - x· héi cđa ®Êt n−íc.
Q Hç trỵ ph¸t triĨn lμ mét tỉ chøc tμi chÝnh Nhμ n−íc ®−ỵc thμnh lËp theo
NghÞ ®Þnh sè 50 /1999/N§-CP ngμy 8/7/1999 cđa ChÝnh phđ ®Ĩ chØ ®¹o qu¶n lý vμ
®iỊu hμnh vèn tÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa nhμ n−íc vèn tÝn dơng Hç trỵ xt khÈu
vμ thùc hiƯn mét sè nhiƯm vơ kh¸c do ChÝnh phđ giao, ho¹t ®éng kh«ng v× mơc ®Ých
lỵi nhn vμ b¾t ®Çu ®i vμo ho¹t ®éng tõ ngμy 01/01/2000. KĨ tõ khi thμnh lËp ®Õn
nay, Q Hç trỵ ph¸t triĨn ®· qu¶n lý vμ ®iỊu hμnh tèt vèn tÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn
cđa Nhμ n−íc, cã nh÷ng ®ãng gãp nhÊt ®Þnh trong viƯc thóc ®Èy chun dÞch c¬ cÊu
kinh tÕ vμ ®iỊu chØnh c¬ cÊu ®Çu t−; tiÕp tơc ®ỉi míi, lμnh m¹nh ho¸ hƯ thèng tμi
chÝnh tiỊn tƯ, t¨ng tr−ëng kinh tÕ bỊn v÷ng cđa ®Êt n−íc.
Bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®−ỵc, ho¹t ®éng cđa Q Hç trỵ ph¸t triĨn
th«ng qua viƯc qu¶n lý vμ ®iỊu hμnh vèn tÝn dơng §TPT cđa nhμ n−íc còng ®· béc
lé mét sè h¹n chÕ. Xt ph¸t tõ ®ßi hái kh¸ch quan ph¶i n©ng cao hiƯu qu¶ vèn tÝn
dơng §TPT cđa nhμ n−íc vμ vai trß cđa Q Hç trỵ ph¸t triĨn trong sù nghiƯp c«ng

6
nghiƯp ho¸, hiƯn ®¹i ho¸ ®Êt n−íc, t«i lùa chän ®Ị tμi: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m
n©ng cao hiƯu qu¶ vèn tÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc qua hƯ thèng
Q Hç trỵ ph¸t triĨn.
2. Mơc tiªu vμ giíi h¹n cđa ®Ị tμi.
a/ Mơc tiªu cđa ®Ị tμi:
- TËp hỵp vμ hƯ thèng mét sè vÊn ®Ị lý ln vỊ tÝn dơng §TPT cđa nhμ n−íc
qua viƯc qu¶n lý vμ ®iỊu hμnh cđa Q HTPT.
- Ph©n tÝch vμ ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng t×nh h×nh ho¹t ®éng vèn tÝn dơng §TPT
cđa nhμ n−íc qua hƯ thèng Q HTPT.
- Trªn c¬ së ®ã vμ xt ph¸t tõ ®Ỉc ®iĨm kinh tÕ – x· héi cđa ViƯt Nam,
®Þnh h−íng mơc tiªu ph¸t triĨn kinh tÕ cđa §¶ng vμ cđa ChÝnh phđ ®Ĩ ®Ị ra nh÷ng
gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiƯu qu¶ ho¹t ®éng vèn tÝn dơng §TPT cđa nhμ n−íc qua
hƯ thèng Q HTPT ë n−íc ta hiƯn nay.
b/ Giíi h¹n cđa ®Ị tμi:
Q HTPT ®−ỵc ChÝnh phđ giao nhiƯm vơ chØ ®¹o qu¶n lý vμ ®iỊu hμnh
nhiỊu lo¹i vèn tμi trỵ cho lÜnh vùc ®Çu t− ph¸t triĨn nh−: Vèn tÝn dơng ®Çu t− ph¸t
triĨn cđa nhμ n−íc, vèn tÝn dơng ODA, vèn tÝn dơng HTXK, vèn nhËn đy th¸c cho
vay. Trong ph¹m vi ®Ị tμi nμy chØ tËp trung nghiªn cøu vỊ t×nh h×nh ho¹t ®éng vèn
tÝn dơng §TPT cđa nhμ n−íc trong 3 n¨m tõ n¨m 2003 ®Õn hÕt n¨m 2005.
3. C¸c ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu
Xt ph¸t tõ nh÷ng nguyªn lý chung, ®Ị tμi ®−ỵc sư dơng tỉng hỵp c¸c
ph−¬ng ph¸p duy vËt biƯn chøng, duy vËt lÞch sư lμm ph−¬ng ph¸p ln phơc vơ cho
viƯc nghiªn cøu, c¸c ph−¬ng ph¸p th«ng kª, ph©n tÝch, hƯ thèng, so s¸nh ®−ỵc sư
dơng ®Ĩ nghiªn cøu.
Trong nghiªn cøu cã sù kÕt hỵp gi÷a lý ln víi thùc tiƠn cã sù tham kh¶o
kinh nghiƯm cđa mét sè n−íc trong khu vùc vμ trªn thÕ giíi nh− Trung Qc, Hμn
Qc vμ dùa vμo kinh nghiƯm cđa b¶n th©n tiÕp thu ®−ỵc qua viƯc ®iỊu hμnh thùc tÕ,
tõ c¸c tμi liƯu, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vμ c¸c vÊn ®Ị cã liªn quan ®Õn ®Ị tμi.
4. KÕt cÊu néi dung cđa ln v¨n.

7
Tªn ln v¨n: “ Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiƯu qu¶ ho¹t ®éng tÝn
dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc qua hƯ thèng Q Hç trỵ ph¸t triĨn.
Ngoμi c¸c phÇn më ®Çu, kÕt ln, danh mơc tμi liƯu tham kh¶o, ln v¨n
®−ỵc kÕt cÊu thμnh 3 ch−¬ng nh− sau :
Ch−¬ng 1: TÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc vμ hiƯu qu¶ cđa nã
Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc qua
Q Hç trỵ ph¸t triĨn tõ n¨m 2001 ®Õn nay.
Ch−¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiƯu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dơng ®Çu
t− ph¸t triĨn cđa Nhμ n−íc qua hƯ thèng Q Hç trỵ ph¸t triĨn.
KÕt ln

8
Ch−¬ng I
Mét sè vÊn ®Ị c¬ b¶n vỊ tÝn dơng ®Çu t−
ph¸t triĨn cđa nhμ n−íc

1. Chøc n¨ng, vai trß vμ c¸c h×nh thøc cđa tÝn dơng.
1.1. Kh¸i niƯm vỊ tÝn dơng:
TÝn dơng lμ quan hƯ vay m−ỵn lÉn nhau gi÷a ng−êi cho vay vμ ng−êi vay cã
hoμn tr¶ c¶ vèn vμ l·i sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh, hay nãi mét c¸ch kh¸c tÝn dơng
lμ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh quan hƯ kinh tÕ trong ®ã mçi tỉ chøc, c¸ nh©n
nh−êng qun sư dơng mét khèi l−ỵng gi¸ trÞ hay hiƯn vËt cho mét tỉ chøc hay c¸
nh©n víi nh÷ng ®iỊu kiƯn rμng bc nhÊt ®Þnh: vỊ thêi h¹n hoμn tr¶ (gèc vμ l·i); l·i
st; c¸ch thøc vay m−ỵn vμ thu håi
Quan hƯ tÝn dơng cã mét qu¸ tr×nh h×nh thμnh vμ ph¸t triĨn rÊt l©u dμi.
Trong chÕ ®é c«ng x· nguyªn thủ, lùc l−ỵng s¶n xt ë mét tr×nh ®é rÊt thÊp kÐm,
c«ng cơ lao ®éng hÕt søc th« s¬, cc sèng ph¶i dùa vμo tù nhiªn, ph©n c«ng lao
®éng ch−a ph¸t triĨn do lùc l−ỵng s¶n xt th¸p kÐm nh− vËy nªn ch−a thĨ cã s¶n
phÈm d− thõa ®Ĩ dù tr÷ vμ do vËy ch−a cã c¬ së ®Ĩ n¶y sinh mÇm mèng cđa ®Çu ãc
t− h÷u vμ trong x· héi nguyªn thủ ch−a thĨ cã quan hƯ trao ®ỉi, mua b¸n vμ vay
m−ỵn. Lùc l−ỵng s¶n xt ph¸t triĨn, cïng víi sù ph¸t triĨn cđa ph©n c«ng lao
®éng x· héi, lóc nμy con ng−êi s¶n xt s¶n phÈm kh«ng chØ ®đ cho tiªu dïng mμ
cßn mét phÇn ®Ĩ tÝch l dù tr÷, do ®ã, xt hiƯn mÇm mèng cđa chÕ ®é t− h÷u (c¶
vỊ t− liƯu s¶n xt vμ s¶n phÈm lμm ra ), x· héi lóc nμy ®· cã sù ph©n chia kỴ giμu,
ng−êi nghÌo vμ c¸c giai cÊp ®−ỵc h×nh thμnh. ChÕ ®é t− h÷u vỊ t− liƯu s¶n xt
cïng víi sù ph©n c«ng lao ®éng x· héi lμ c¬ së cho s¶n xt hμnh ho¸ ra ®êi, do ®ã
c¸c quan hƯ mua, b¸n trao ®ỉi vμ vay m−ỵn còng ra ®êi vμ nh÷ng h×nh thøc vay
m−ỵn ®Çu tiªn chÝnh lμ ngn gèc s©u xa cđa quan hƯ tÝn dơng.
Nh− vËy cã thĨ kh¼ng ®Þnh tÝn dơng lμ mét ph¹m trï kinh tÕ cđa nỊn kinh tÕ
s¶n xt hμng ho¸, ra ®êi, tån t¹i vμ ph¸t triĨn cïng víi nỊn s¶n xt hμng ho¸, trong
®iỊu kiƯn nỊn kinh tÕ s¶n xt hμng ho¸ vμ quan hƯ hμng ho¸, tiỊn tƯ th× tån t¹i tÝn

9
dơng lμ mét tÊt u kh¸ch quan, bëi v× nỊn s¶n xt hμng ho¸ vμ mèi quan hƯ hμng
ho¸ h×nh thμnh quan hƯ hμng ho¸ tiỊn tƯ trong x· héi, sù tn hoμn trong quy tr×nh
®ã cđa vèn tiỊn tƯ lμ tiỊn ®Ị kh¸ch quan ph¸t sinh c¸c quan hƯ tÝn dơng, tÝnh tÊt u
kh¸ch quan cđa tÝn dơng n¶y sinh.
Do ®Ỉc ®iĨm cđa tÝnh lu©n chun cđa vèn trong s¶n xt kinh doanh, sù
vËn ®éng cđa tiỊn tƯ trong qu¸ tr×nh s¶n xt kinh doanh tÊt u lμm n¶y sinh hiƯn
t−ỵng phỉ biÕn lμ trong cïng mét thêi gian cã rÊt nhiỊu doanh nghiƯp, tỉ chøc kinh
tÕ, c¸ nh©n ph¸t sinh nhu cÇu vèn cÇn ®−ỵc bỉ sung víi khèi l−ỵng vμ thêi gian cÇn
thiÕt, ®ång thêi, trong thêi gian ®ã cã nhiỊu doanh nghiƯp, tỉ chøc kinh tÕ vμ d©n
c− cã nh÷ng l−ỵng tiỊn tƯ t¹m thêi nhμn rçi trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, m©u
thn ®ã x¶y ra th−êng xuyªn vμ xen kÏ lÉn nhau trong qu¸ tr×nh tn hoμn cđa
vèn tiỊn tƯ, m©u thn ph¸t sinh ph¶i ®−ỵc gi¶i qut b»ng c¸c ph−¬ng ph¸p nhÊt
®Þnh sao cho phï hỵp víi qu¸ tr×nh tn hoμn ®ã, cã nghÜa lμ ph¶i tiÕn hμnh tËp
trung vμ ph©n phèi l¹i vèn tiỊn tƯ trªn nguyªn t¾c cã hoμn tr¶ nh»m ®iỊu hoμ kÞp
thêi gi÷a cung vμ cÇu vèn tiỊn tƯ trong ph¹m vi toμn x· héi, ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh
t¸i s¶n xt liªn tơc vμ tiÕt kiƯm vèn. Nh− vËy, ®Ỉc ®iĨm cđa tn hoμn vèn tiỊn tƯ
trong qu¸ tr×nh s¶n xt kinh doanh cđa c¸c doanh nghiƯp, c¸c tỉ chøc trong x·
héi ®· n¶y sinh m©u thn, ®ßi hái ph¶i ®−ỵc gi¶i qut b»ng c¸c quan hƯ kinh tÕ
®Ĩ tËp trung vμ ph©n phèi l¹i c¸c ngn tiỊn tƯ t¹m thêi nhμn rçi trªn nguyªn t¾c cã
hoμn tr¶, quan hƯ nμy trë thμnh mét u tè quan träng gãp phÇn thóc ®Èy x· héi
loμi ng−êi ®i tíi v¨n minh, thÞnh v−ỵng trong nỊn kinh tÕ thÞ tr−êng dùa trªn nỊn
s¶n xt lín hiƯn ®¹i ®ã lμ quan hƯ tÝn dơng.
1.2. B¶n chÊt TÝn dơng:
Tín dụng là hệ thống quan hệ kinh tế phát sinh giữa người đi vay và người
cho vay, nhờ quan hệ ấy mà vốn tiền tệ được vận động từ chủ thể này sang chủ
thể khác để sử dụng cho các nhu cầu khác nhau trong nền kinh tế xã hội, tín
dụng bao giờ cũng có thời hạn và phải được “hoàn trả”. Giá trò của tín dụng
không những được bảo tồn mà còn được nâng cao nhờ lợi tức tín dụng.
1.3. Chức năng của tín dụng:

10
TÝn dơng ®−ỵc sư dơng nh− lμ c«ng cơ khai th¸c vμ ®éng viªn cã hiƯu qu¶
nhÊt nh÷ng l−ỵng tiỊn tƯ t¹m thêi nhμn rçi phï hỵp víi qu¸ tr×nh vËn ®éng cđa vèn
tiỊn tƯ trong x· héi, tín dụng có ba chức năng chÝnh nh− sau:
+ Chức năng tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ :
Đây là chức năng cơ bản nhất của tín dụng, nhờ chức năng này của tín
dụng mà các nguồn vốn tiền tệ trong xã hội được điều hòa từ nơi thừa sang nơi
thiếu để sử dụng vèn tiỊn tƯ cã hiƯu qu¶, nhằm phát triển nền kinh tế. Tập trung
và phân phối lại vốn tiền tệ là hai mặt hợp thành chức năng cốt lõi của tín dụng.
Cả hai mặt tập trung và phân phối lại vốn đều được thực hiện theo nguyên
tắc hoàn trả vì vậy tín dụng có ưu thế rõ rệt, nó kích thích mặt tập trung vốn
đồng thời thúc đẩy việc sử dụng vốn có hiệu quả.
+ Chức năng tiết kiệm tiền mặt và chi phí lưu thông cho xã hội:
- Họat động của tín dụng, trước hết tạo điều kiện cho sự ra đời của các
công cụ lưu thông tín dụng như thương phiếu, kỳ phiếu ngân hàng, các loại séc,
các phương tiện thanh toán hiện đại như thẻ tín dụng, thẻ thanh toán, chuyển
khoản hoặc bù trừ cho phép thay thế một số lượng lớn tiền mặt lưu hành, nhờ
đó làm giảm bớt các chi phí có liên quan như in tiền, đúc tiền, vận chuyển, bảo
quản tiền
+ Chức năng phản ánh và kiểm soát các họat động kinh tế.
Đây là chức năng phát sinh, hệ quả của hai chức năng nói trên. Sự vận
động của vốn tín dụng phần lớn là sự vận động gắn liền với sự vận động của vật
tư, hàng hóa, chi phí trong các Doanh nghiệp, vì vậy qua đó tín dụng không
những là tấm gương phản ánh họat động kinh tế của doanh nghiệp mà còn thông
qua đó thực hiện việc kiểm sóat các họat động ấy nhằm ngăn chặn các hiện
tượng tiêu cực, lãng phí, vi phạm luật pháp trong họat động sản xuất kinh
doanh của các doanh nghiệp.

11
1.4. Vai trò của tín dụng
Nói đến vai trò của tín dụng nghóa là nói đến sự tác động của tín dụng đối
với nền kinh tế - xã hội. Vai trò của tín dụng bao gồm vai trò hai mặt tích cực,
mặt tốt, và mặt tiêu cực, mặt xấu. Chẳng hạn nếu để tín dụng phát triển tràn lan
không kiểm soát, thì không những không làm cho nền kinh tế phát triển mà còn
làm cho lạm phát có thể gia tăng gây ảnh hưởng đến đời sống kinh tế xã hội.
Nếu xét về mặt tích cực, tín dụng có vai trò to lớn sau đây :
Một là, tín dụng góp phần thúc đẩy sản xuất hàng hóa, lưu thông phát
triển: Tín dụng, trước hết là nguồn cung ứng vốn (bao gåm vèn cè ®Þnh vμ vèn l−u
®éng) cho các doanh nghiệp các tổ chức kinh tế; Tín dụng là một trong những
công cụ để tập trung vốn một cách hữu hiệu trong nền kinh tế, là công cụ thúc
đẩy tích tụ vốn cho các doanh nghiƯp, các tổ chức kinh tế.
Hai là, tín dụng góp phần ổn đònh tiền tệ và ổn đònh giá cả: Trong khi
thực hiện chức năng thứ nhất là tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ, tín dụng
góp phần làm giảm khối lượng tiền tệ lưu hành trong nền kinh tế, đặc biệt là
tiền mặt trong tay các tầng lớp dân cư, làm giảm lạm phát, nhờ vậy góp phần
làm ổn đònh tiền tệ. Mặt khác, do cung ứng vốn cho nền kinh tế, làm cho sản
xuất ngày càng phát triển, sản phẩm hàng hóa dòch vụ làm ra ngày càng nhiều,
đáp ứng ®−ỵc ®Çy ®đ cho nhu cầu của xã hội, chính nhờ đó mà tín dụng góp phần
làm ổn đònh thò trường giá cả trong nước
Ba là, tín dụng góp phần ổn đònh đời sống, tạo công ăn việc làm:Tín dụng
có tác dụng thúc đẩy sản xuất hàng hóa và dòch vụ ngày càng gia tăng có thể
thỏa mãn nhu cầu đời sống của người lao động. Mặt khác, do vốn tín dụng cung
ứng đã tạo ra khả năng trong việc khai thác các tiềm năng sẵn có trong xã hội về
tài nguyên thiên nhiên, về lao động, đất ®ai, rừng do đó có thể thu hút nhiều

12
lực lượng lao động của xã hội để tạo ra lực lượng sản xuất mới thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế.
Cuối cùng, có thể nói tín dụng có vai trò quan trọng để mở rộng và phát
triển các mối quan hệ kinh tế đối ngoại và mở rộng giao lưu quốc tế. Sự phát
triển của tín dụng không những ở đó nó thúc đẩy mở rộng và phát triển các quan
hệ kinh tế đối ngoại, nhằm giúp đỡ và giải quyết các nhu cầu lẫn nhau trong quá
trình phát triển đi lên của mỗi nước, làm cho các nước có điều kiện xích lại gần
nhau hơn và cùng nhau phát triển.
1.5. Các hình thức tín dụng
1.5.1. Tín dụng thương mại
Tín dụng thương mại là quan hệ tín dụng giữa các doanh nghiƯp, các tổ
chức kinh tế với nhau, được thực hiện dưới hình thức mua bán chòu hàng hóa cho
nhau.
Tín dụng thương mại ra đời sớm hơn các hình thức tín dụng khác và giữ
vai trò là cơ sở để các hình thức tín dụng khác ra đời.
Tín dụng thương mại ra đời dựa trên nền tảng khách quan là quá trình
luân chuyển vốn và chu kỳ sản xuất kinh doanh không có sự phù hợp và ăn khớp
lẫn nhau không những giữa các doanh nghiƯp khác ngành (như n«ng nghiƯp, công
nghiệp, thương mại, xây dựng) mà còn giữa các doanh nghiƯp trong cùng một
ngành. Sự không ăn khớp này dẫn đến hiện tượng trong một thời điểm, một số
doanh nghiệp đã sản xuất ra một lượng hàng hóa đang cần bán, nhưng chưa cần
phải thu tiền ngay, trong khi một số doanh nghiệp khác lại cần mua những sản
phẩm hàng hóa ấy để đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh nhưng lại chưa có
tiền.
Hiện tượng này có thể giải quyết nếu các doanh nghiệp tiến hành mua bán
chòu hàng hóa cho nhau. Đó chính là tín dụng thương mại. Như vậy tín dụng thương

13
mại đều có lợi đối với cả hai phía, và có lợi đối với tiến trình phát triển của nền kinh
tế, bởi vậy tín dụng thương mại đã tồn tại và phát triển rất mạnh trong điều kiện của
nền kinh tế hàng hóa phát triển cao như hiện nay.
1.5.2. Tín dụng ngân hàng.
Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa các ngân hàng với các doanh
nghiƯp và cá nhân được thực hiện dưới hình thức ngân hàng đứng ra huy động
vốn bằng tiền và cho vay (cấp tín dụng) đối các đối tượng nói trên. Nó là một
nghiệp vụ kinh doanh tiền tệ của ngân hàng được thực hiện theo nguyên tắc
hoàn trả và có lãi.
Đặc điểm của tín dụng ngân hàng là cho vay dưới dạng tiền tệ. Nguồn
vốn tín dụng mà ngân hàng cho vay ra được hình thành từ những khoản tiền tạm
thời nhàn rỗi mμ ngân hàng huy động được. Trong quan hệ với các doanh nghiệp
và cá nhân, ng©n hμng vừa đóng vai trò là “ người đi vay”, vừa đóng vai trò
lμ“người cho vay”.
Tín dụng ngân hàng ra đời vμ phát triển cùng với sự ra đời và phát triển
của hệ thống ngân hàng, khác với tín dụng thương mại, tín dụng ngân hàng là
hình thức tín dụng chuyên nghiệp họat động của nó hết sức đa dạng và phong
phú.
1.5.3. Tín dụng quốc tế.
Tín dụng quốc tế là quan hệ tín dụng giữa các chính phủ, giữa các tổ chức
tài chính tiền tệ được thực hiện bằng nhiều phương thức khác nhau nhằm trợ
giúp lẫn nhau để phát triển kinh tế xã hội của một nước.
1.5.4. Tín dụng nhà nước.
Tín dụng nhà nước là quan hệ tín dụng giữa Nhà nước (bao gồm Chính
phủ, chính quyền dòa phương ) với các đơn vò và cá nhân trong xã hội, trong đó,
chủ yếu là Nhà nước đứng ra huy động vốn của các tổ chức và cá nhân bằng

14
cách phát hành trái phiếu để sử dụng vì mục đích và lợi ích chung của toàn xã
hội.
Khác với các loại hình tín dụng khác, tín dụng Nhà nước không phục vụ
các đối tượng kinh tế đơn thuần, mà lμ c¸c đối tượng vừa có tính chất kinh tế vừa
có tính chất xã hội, để thực hiện vai trò điều tiết kinh tế vó mô của Nhà nước
trong từng thời kỳ nhất đònh, tín dụng Nhà nước không phải là khoản thu của
Nhà nước,
Cũng giống như mọi loại hình tín dụng khác là thể hiện tính hoàn trả, có
thời hạn và phải trả một khoản tiền về sử dụng vốn vay. Trong tín dụng Nhà
nước, vốn tiền tệ huy động được dưới hình thức công trái (trái phiếu Chính phủ)
thuộc quyền sử dụng của Nhà nước, chúng được chuyển thành nguồn tài chính
bổ sung của Nhà nước. Vốn ngân sách là nguồn để hoàn trả tiền vay và lãi vay.
Tín dụng Nhà nước gắn liền với hoạt động của kiến trúc thượng tầng chính trò và
sự vận động của vốn ngân sách, biểu hiện một bộ phận của quan hệ tài chính
Nhà nước.
Toàn bộ nguồn vốn huy động được dưới hình thức tín dụng Nhà nước chủ
yếu để ®Çu t− x©y dùng míi, n©ng cÊp hoặc cải tạo cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội
hoặc đầu tư th«ng qua cho vay −u ®·i, −u tiªn các dự án phát triển sản xuất kinh
doanh.
2. tÝn dơng ®Çu t− ph¸t triĨn cđa nhμ n−íc:
2.1. Khái niệm.
Tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước (§TPT) chỉ ra đời khi mục đích
của tín dụng Nhà nước chuyển từ chi tiêu sang đầu tư dưới dạng cho vay có hoàn
trả. Tính kinh tế của hoạt động tín dụng §TPT của Nhà nước xuất hiện khi các
hoạt động đầu tư được sử dụng từ nguồn vốn này để tạo ra nguồn thu có khả
năng hoàn trả khoản vốn đã sử dụng. Giống như các hình thức tín dụng khác, cơ chế

Xem chi tiết: 271 Một số giải pháp nhàm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước qua hệ thống quỹ hỗ trợ phát triển