TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
5
thiêng liêng của mình và sự tiên vị đối với Ixrael trong cuộc khủng hoảng ở
Trung Đơng là sự tấn cơng vào thế g iới Hồi giáo. Những kẻ khủng bố đã lập
luận rằng chỉ bằng cách buộc dân thường Mỹ phải chịu số phận như những
người A’rập bị giết hại bởi súng đạn và sự hỗ trợ của Mỹ thì chính quyền
Mỹ mới buộc phải ngừng ủng hộ Ixrael trong cuộc xung đột ở Trung Đơng
và những kẻ khủng bố cho rằng cần phải sử dụng vũ lực chống lại Mỹ bởi vì
đây là ngơn ngữ duy nhất mà nước Mỹ hiểu. Ở khía cạnh khác, đây cũng là
động cơ của những kẻ đến sau vụ 11/9. Binlađen và các lãnh tụ Taliban đã
tun bố Mỹ sẽ phải đương đầu với một cuộc chiến lâu dài và đẫm máu, nếu
chính quyền Mỹ khơng rút qn ra khỏi vùng vịnh và tiếp tục hậu thuẫn
Ixrael trong cuộc khủng hoảng ở Trung Đơng. Chính sách của Mỹ đối với
thế giới, nhất là thế giới Hồi giáo là ngun nhân quan trọng bởi từ lâu, nhất
là sau khi kết thúc chiến tranh lạnh đến nay, chiến lược bá quyền, chủ nghĩa
đơn phương của Mỹ trở nên càng ngày càng ngơng cuồng hơn.
Ở mức độ sâu xa hơn tham vọng bá quyền, cường quyền, lợi dụng các
vấn đề sắc tộc, tơn giáo, dùng chiêu bài dân chủ nhân quyền để can thiệp vào
cơng việc nội bộ nước khác thậm chí sử dụng vũ lực, tiêu chuẩn kép trong
các tun bố và hành động của Hoa Kỳ. Là những ngun nhân sâu xa gây
ra tình cảm bài Mỹ ở khắp nơi trên thế giới mà hình thức cực đoan là các
hành động khủng bố nhằm vào những người dân thường Mỹ và các mục tiêu
cơ sở hạ tầng của Mỹ.
Một ngun nhân sâu xa nữa là sự thất bại kinh tế của nhiều nước Hồi
Giáo Trung Đơng, điều mà các nước này cho rằng là do hậu quả của sự dồn
nén đối với những người hồi giáo do Mỹ cầm đầu đã đẩy nhiều tín đồ hồi
giáo đến bước đường cùng và trở thành những tín đồ trung thành của chủ
nghĩa hồi giáo cực đoan.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
6
Tóm lại, có sự nhất trí chung về ngun nhân gốc rễ của sự kiện 11/9
là vấn đề đói nghèo, chính sách đối ngoại và chủ nghĩa bá quyền Mỹ đối với
các nước khác đặc biệt là đối với các quốc gia Hồi giáo và các nước thế giới
thứ ba và cuộc xung đột ở Trung Đơng giữa Ixrael và Palextin.
2. Biện pháp trả đũa của Mỹ sau sự kiện ngày 11/9.
“Đêm nay chúng ta là một đất nước thức tỉnh trước hiểm nguy. Họ
(Taliban) phải giao nộp những kẻ khủng bố bằng khơng họ sẽ phải chịu
chung số phận với bọn chúng”.
Đây là bài phát biểu được coi là quan trọng nhất kể từ đầu nhiệm kỳ
Tổng thống của ơng George. W. Bush, ơng đã phác hoạ ra chiến dịch chống
khủng bố của Mỹ, u cầu Taliban phải giao nộp tồn bộ các thành viên của
nhóm Al-Qaeda tổ chức khủng bố do Osama Binlađen cầm đầu.
“Nỗi buồn của chúng ta đã biến thành sự tức giận và sự tức giận biến
thành lòng quyết tâm cho dù là chúng ta đưa kẻ thù ra trước cơng lý hay
đưa cơng lý tới kẻ thù, cơng lý cũng sẽ được thực hiện”
Ngay sau sự kiện ngày 11/9 Quốc hội Mỹ đã nhanh chóng thơng qua
nghị quyết cho phép Tổng thống Mỹ sử dụng vũ lực chống lại bất cứ cá nhân
hoặc quốc gia nào dính líu vào vụ khủng bố ngày 11/9 gần 90% người Mỹ
được đòi hỏi đều tiến hành quyền quyết tâm trả đũa của chính quyền Mỹ. Sự
nhất trí cả trong chính quyền và cơng chúng Mỹ về sự cần thiết phải trả đũa
xuất phát từ hai lý do chủ yếu:
Một là: Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ bị tấn cơng ngay
trên lãnh thổ của mình. Thực chất đây là lời tun chiến với Mỹ và Mỹ
khơng thể khơng có hành động trả lời
Hai là: Nếu khơng trả đũa thích đáng đối với tổ chức đứng đằng sau
vụ khủng bố này thì đó sẽ là dung túng và nhượng bộ cho chủ nghĩa khủng
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
7
bố. Điều này đi ngược lại với chính sách truyền thống của Mỹ là khơng đàm
phán, thoả hiệp và nhượng bộ đối với chủ nghĩa khủng bố. Mỹ đã đối phó
với các hoạt động khủng bố nhằm vào Mỹ trước đó bằng các biện pháp kể cả
vũ lực, hoạt động bí mật, trừng phạt kinh tế để chống khủng bố.
II. Chính sách đối ngoại của Mỹ sau sự kiện 11/9
1. Những hoạt động ngoại giao tiêu biểu của Mỹ sau sự kiện 11/9:
Trước và trong khi chiến dịch trả đũa diễn ra Mỹ đã xúc tiến các hoạt
động ngoại giao cụ thể:
- Trong quan hệ với Liên hiệp quốc (LHQ): nhằm xố đi ấn tượng về
những hành động phớt lờ, vai trò của LHQ trước đó và tranh thủ sự ủng hộ
của LHQ đối với chiến dịch chống khủng bố của Mỹ, Mỹ đã nhanh chóng
đóng ngay phần niên liễu của năm 2001 là 580 triệu USD hầu như ở bất cứ
diễn đàn đa phương nào như APEC (Thượng Hải tháng 10/2001), WTO
(Quata tháng 11/2001). Mỹ cũng đều vận động tích cực để đưa vấn đề ủng
hộ cuộc chiến chống khủng bố và chương trình nghị sự.
- Trong quan hệ với Nga và Trung Quốc: từ chỉ phê phán Nga trong
vấn đề Tresmia và Trung Quốc đàn áp nhân quyền ở Tây Tạng. Nay Mỹ
thừa nhận hành động của Nga ở Tresmia là cuộc chiến chống các phần tử
khủng bố trao đổi thơng tin liên quan đến khủng bố với Trung Quốc.
- Trong quan hệ với Ấn độ và Pakistan, Mỹ đã nhanh chóng tun bố
xố bỏ cấm vận đối với hai nước này, lệnh cấm mà Mỹ đã áp đặt khi hai
nước tiến hành thử vũ khí hạt nhân (1998), việc này đồng nghĩa với sự thừa
nhận quyền sở hữu vũ khí hạt nhân của hai nước. Đồng thời Mỹ hứa sẽ giúp
Pakistan trả hết khoản nợ nước ngồi gần 30 tỷ USD.
- Đối với khu vực Trung Đơng, từ chỗ có thái độ tiêu cực đối với tiến
trình hồ bình Palextine, Israel, dẫn tới tình hình khu vực ln nóng bỏng
nay chuyển sang chiều hướng tích cực hơn như gây áp lực buộc Thủ tướng
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
8
Israel A Shason cho phép ngoại trưởng S. Peres gặp và thảo luận các thoả
thuận định chiến với chủ tịch Y Arafat thừa nhận việc thành lập nhà nước
Palextine độc lập. Đây là cách để Mỹ lơi kéo các nước A’rập tham gia vào
liên minh chống khủng bố bởi đa số các nước A’rập đã đặt điều kiện với Mỹ
là họ chỉ tham gia chiến dịch của Mỹ chừng nào Mỹ thực sự cam kết lỗ lực
giải quyết cuộc khủng hoảng ở Trung Đơng.
- Đối với một số nước như Sudan, Syric, Cuba, Bybia, Cộng hồ dân
chủ nhân dân Triều Tiên ,… Mỹ đã tỏ thái độ mềm mỏng hơn như đồng ý
nới nỏng hoặc từng bước bãi bỏ cấm vận, xem xét viêc đưa một số nước
khỏi danh sách các quốc gia bị Mỹ coi là khủng bố hoặc chứa chấp khủng
bố, cao hơn là đề nghị các nước này hợp tác chống khủng bố. Bên cạnh đó
đồng USD được tung ra với lời hứa giúp đỡ kinh tế cho những nước nghèo
trong liên minh chống khủng bố.
Như vậy, xun suốt những động thái ngoại giao của Mỹ đó là ý đồ
tranh thủ mọi cơ hội để tìm kiếm sự ủng hộ tồn cầu cho chiến dịch chống
khủng bố do Mỹ phát động.
2. Những thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ sau sự kiện
11/9:
Sau vụ khủng bố ngày 11/9, sự thay đổi trong chính sách đối ngoại
của Mỹ đã thể hiện rõ nét. Có thể thấy là chính sách đối ngoại của G. W.
Bush đang chuyển dịch theo chiều hướng từ “chủ nghĩa hành động đơn
phương” sang “chủ nghĩa hợp tác quốc tế” theo sự phân tích của các nhà
nghiên cứu Quốc tế thì thời gian mà G. W. Bush mơ tả ngày 11/9 đã bị chia
rẽ giữa tốt và xấu, một bản đồ đen và trắng trong đó mỗi quốc gia phải lựa
chọn màu sắc cho mình. Phát biểu trước quốc hội ngày 20/9, ơng Bush đã
nói rằng: “Mọi quốc gia, mọi khu vực đang đứng trước một quyết định, hay
đứng về phía chúng ta hay đứng về phía bọn khủng bố”. Đó là cốt lõi chính
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
9
sách đối ngoại mới của Mỹ, họ gọi đây là học thuyết Bush và xếp chiến lược
này ngang hàng với “học thuyết Truman” mà học thuyết Truman đưa ra
ngay sau thế chiến 2 nhằm kêu gọi một cuộc chiến chống chủ nghĩa cộng
sản. Như vậy theo họ một hình mẫu mới trong chính sách đối ngoại của Mỹ
đã được mơ tả. Một ngun tắc chỉ đạo mà dựa vào đó các vấn đề khác sẽ
được xem xét và hành động trong thời gian ơng G. W. Bush cầm quyền. Trật
tự thế giới hiện nay đang được vận hành dưới tác động của cái trục là
“chống khủng bố ” với cung cách tập hợp lực lượng đã có nhiều thay đổi.
Trong cuộc chơi này Mỹ đang là người cầm lái chính và cả thế giới đều đang
chăm chú theo dõi xem siêu cường này sẽ đẩy bánh lái “chống khủng bố ” đi
xa đến đâu.
Trong thời gian từ khi lên cầm quyền (20/1/2001) đến trước khi nước
Mỹ bị tấn cơng khủng bố, G.W.Bush đã thực hiện một số hành động đơn
phương trong chính sách đối ngoại khiến ngay cả những đồng minh thân cận
của Mỹ cũng lên tiếng lo ngại. Tun bố đơn phương rút khỏi nghị định thư
Kyoto về giảm khí thải “gây hiệu ứng nhà kính” trì hỗn khơng phê chuẩn
hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân tồn diện (CTBT) ngăn cản thực thi cơng
ước cấm vũ khí sinh học, đơn phương rút khỏi hiệp ước khơng tên lửa đạn
đạo (ABM) 1972 để rảnh tay triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia
(NMD) bên cạnh đó Mỹ đã cùng Ixrael ngang nhiên bỏ diễn đàn hội nghị
của Liên hiệp quốc diễn ra đầu tháng 9/2001 tại Purban (Nam Phi) về chống
nạn phân biệt chủng tộc chủ nhĩa bài ngoại, phủ quyết nghị quyết của Liên
hiệp quốc về vấn đề Trung Đơng… Chính sự ngạo mạn trong chính sách đối
ngoại của Mỹ đã gây ra nhiều bất bình từ phía các nước đồng minh và các
đối thủ, làm trầm trọng thêm các xung đột vốn tiềm ẩn và ln chờ cơ hội để
bùng phát. Ơng Vladimir Lukin, Phó chủ tịch Duma quốc gia Nga đã phê
phán “chính sách đối ngoại của Mỹ đã và đang được đặc trưng bởi mức độ
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
10
tự tin q cao, thái độ tự mãn và sự say sưa với quyền năng của mình sau
thời Bin Clinton”.
"TTXVN" số 109 ngày 15/5/2002 có viết "theo báo chí Hồng Kơng,
sự kiện ngày 11/9 Mỹ đã chuyển hướng từ chính sách ngoại giao sang
"ngoại giao thời chiến". Theo đó, Mỹ chú trọng lợi ích hợp tác tạm thời
trong cuộc chiến chống khủng bố tồn cầu. Phương châm ngoại giao của Mỹ
hiện nay là lấy chống khủng bố làm tiền đề, trong đó Mỹ sẽ căn cứ vào mục
tiêu chống khủng bố cụ thể để tìm kiếm đồng minh có giá trị. Khi một nhiệm
vụ nào đó hồn thành, liên minh đó lập tức được giải tán, sau đó lại kết liên
minh mới trên cơ sở xác định mục tiêu chống khủng bố mới. Với phương
châm nói trên, Mỹ bất chấp mọi hành động của các nước khác trong cuộc
chiến mà Mỹ cho là chống khủng bố
Trong chính sách ngoại giao thời chiến hiện nay các nhà qn sự Mỹ
có vai trò quan trọng hơn các nhà chính trị. Tất nhiên điều này có một thực
tế là khi quốc gia lâm chiến thì mọi chính sách ngoại giao phải phục vụ cho
mục đích qn sự. Chính quyền Bush hiện nay đang co lại trong các tổ chức
quốc tế vì Bush cho rằng thơng qua các liên minh đa quốc gia tạm thời để
tìm được mục tiêu chính trị là có lợi cho Mỹ. Cụ thể liên minh chống
Afghanistan của Mỹ khơng cần thiết phải tồn tại trong liên minh chống Irắc
sắp tới. Nếu Mỹ tấn cơng Triều tiên thì họ sẽ lập lại một liên minh mới khác.
Bush cho rằng liên minh lỏng lẻo có tính đàn hồi này có hiệu quả trong giải
quyết cơng việc quốc tế. Chính vì vậy Mỹ đã chấp nhận mọi sự phản đối của
thế giới trong bất kỳ cơng việc nào, đặc biệt là trong việc liệt một số quốc
gia vào “trục ma quỷ” và vạch kế hoạch tấn cơng họ.
Sự thay đổi của phương châm chính sách ngoại giao của mỹ đã làm
cho chính sách đối với châu Á của Mỹ cũng thay đổi. Dư luận cho rằng, hiện
nay có hai đặc điểm nổi bật trong chính sách ngoại giao của Mỹ: sử dụng vũ
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
11
lực q rõ rệt như đánh Afghanixtan và cơng khai tun bố tấn cơng Irắc.
Đặc điểm thứ 2 là lấy chống khủng bố làm nhiệm vụ hàng đầu, khơng quan
tâm đến bất kỳ việc nào khác trên thế giới.
Tuy nhiên chính sách đối ngoại của Mỹ đối với Trung Quốc vẫn
khơng thay đổi bởi Bush khơng muốn bất kỳ rắc rối nào ảnh hưởng tới cuộc
chiến chống khủng bố để qua đó củng cố vị trí “sen đầm quốc tế” của Mỹ.
Mỹ muốn duy trì quan hệ bình ổn, khơng phức tạp với Trung quốc, khơng
muốn gây sóng gió hoặc tốn q nhiều cơng sức vào quan hệ Mỹ – Trung.
Với chính sách ngoại giao thời chiến, Bush đã thay đổi phương châm
tránh thương vong của Bill Clinton trước đây. Tư duy ngoại giao của Mỹ
xuất phát từ một giả thuyết khác, tấn cơng là một biện pháp tốt nhất để
phòng ngự, theo đó Mỹ giả thuyết rằng Mỹ bị tập kích, vì vậy phải tiêu diệt
những mối đe doạ tập kích trước khi chúng gây ra trên nước Mỹ. Ngồi ba
nước mà Mỹ cho rằng nằm trong trục ma quỷ, còn có thể có loại thứ 2 hoặc
thứ 3 trong mục tiêu tấn cơng của Mỹ. Mỹ cũng đã thay đổi thứ tự ưu tiên về
hình thái ý thức. Hơn 10 năm trước đây ngun tắc chỉ đạo lựa chọn đồng
minh và chính sách ngoại giao của Mỹ là các vấn đề dân chủ, thị trường tự
do và duy trì hồ bình. Nhưng hiện nay ngun tắc chỉ đạo là xem xét quốc
gia nào đó có ủng hộ Mỹ chống khủng bố hay khơng, tình trạng nhân quyền
có tính hợp pháp của Chính phủ quốc gia nào đó khơng còn quan trọng đối
với Mỹ, Pakistan là một ví dụ điển hình.
Cũng theo TTXVN - tờ “Jeune Afrique” số ra mới đây viết thời gian
gần đây Mỹ đang gấp rút chuẩn bị khả năng tấn cơng ở Irắc nhằm thủ tiêu
chính quyền của Tổng thống Saddam. Hussein, bên cạnh các hoạt động
ngoại giao vây quanh chuyến đi 11 nước Trung Đơng của phó Tổng thống
Dik. Cheney tháng 3, chuyến đi Trung Đơng của ngoại trưởng Cpowell
tháng 4 và sắp tới là chuyến đi Nga, châu Âu của Tổng thống Bush nhằm
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
12
thuyết phục các nước đồng minh A’rập và phương Tây. Tại Lầu năm góc,
các nhà chiến lược Mỹ đang đứng trước sự lựa chọn giữa những kịch bản
qn sự để thanh tốn chế độ Hussein, kêu gọi các phe đồng minh tập hợp
để cùng Mỹ chống khủng bố.
Theo TTXVN (Wasingtơn 6/5/2001) đưa tin: Dưới tựa đề “Danh sách
khủng bố của liên minh châu Âu (EU) tạo nên những sự tương đồng và bất
đồng. Ngày 2/5, EU đã đưa thêm 18 cá nhân vào tổ chức vào danh sách các
nhóm khủng bố” Hai bổ xung quan trọng nhất mà nhóm “tổ chức
Majahideen. E. Khalg (MKO)” một nhóm phiến qn người Iran hậu thuẫn
và “Đảng cơng nhân người cuốc” (PKK) có cơ sở tại Thổ Nhĩ Kỹ. Với cơng
việc là 2 tổ chức trên là các nhóm khủng bố châu Âu sẽ tăng cường quan hệ
với Têttêran và Aneara có thể kết hợp danh sách khủng bố của mình với
danh sách của bộ ngoại giao Mỹ.
Mỹ và châu Âu là những đồng minh thân cận trong cuộc chiến chống
khủng bố. Hai bên đã mở rộng các lỗ lực hợp tác tình báo, hợp tác tìm kiếm
các hệ thống tài chính của nhóm phiến qn và bắt giữ những kẻ tình nghi
khủng bố, tuy nhiên, trong khi Wasingtơn tìm cách hăm doạ hoặc ép buộc
các nước đỡ đầu khủng bố trên các vấn đề chính trị và an ninh thì châu Âu
lại có vẻ khơng muốn giúp đỡ Mỹ. Điều đó chứng tỏ rằng thành cơng trong
cuộc chiến chống khủng bố mà Mỹ cầm đầu ít nhất một phần sẽ phụ thuộc
vào phần hợp tác tiếp tục ở châu Âu. Các vấn đề gây chia rẽ giữa Wasingtơn
và Brucxen có thể tác động lớn tới cuộc chiến này. Danh sách mới được
châu Âu đưa ra góp phần củng cố hai nhà nước Trung đơng là Thổ Nhĩ Kỹ
và Iran, bởi vì nó có nghĩa là MKO và PKK sẽ khơng được hoạt động gây
quỹ tại châu Âu. Đưa hai tổ chức này vào danh sách khủng bố sẽ giúp giảm
bớt đáng kể các nguồn lợi của chúng và làm giảm sự ủng hộ và cảm thơng
của cơng chúng đối với hai tổ chức trên.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
13
Tiến trình châu Âu loại bỏ các phần tử ly khai của Thổ Nhĩ Kỹ và Iran
được thúc đẩy bởi các lợi ích chính trị trong quan hệ giữa châu Âu với các
nước có liên quan, loại bỏ PKK được coi là một phần thưởng cho Ancara vì
đóng góp của ban lãnh đạo nước này vào phá bỏ gìn giữ hồ bình tại
Afghanistan. Là một đồng minh hồi giáo của Mỹ và châu Âu, là các quốc gia
hồi giáo duy nhất thuộc NATO, sự tham gia của Thổ Nhĩ Kỳ trong bất cứ lỗ
lực hồ bình nào cũng có ý nghĩa sống còn trong việc khuyến khích các quốc
gia Hồi giáo. Brucxen sẽ đứng về phía Ancara chống lại vấn đề người cuốc
đòi độc lập, một thắng lợi then chốt cho cuộc chiến của Thổ Nhĩ Kỳ chống
lại phiến qn người Cuốc li khai.
Quyết định đưa MKO vào danh sách nhóm khủng bố cũng là một
bước đi chính trị. Diễn biến này sẽ gây thêm sức ép đối với Irắc, nước hậu
thuẫn cho lực lượng trên và Châu Âu sẽ nhận được sự biết ơn của Têhêran.
Trong những năm gần đây EU đã mở rộng các quan hệ song phương với
Iran và các cơng ty Châu Âu đầu tư lớn trong lĩnh vực dầu khí tại nước này.
Tuy nhiên, kiểu quan hệ này sẽ gây bất đồng giữa Bruexen và
Wasingtơn, ví dụ như trong khi EU xây dựng các quan hệ gần gũi hơn vớ
Iran và mở rộng các quan hệ song phương và kinh tế với Xyri, Wasinhtơn lại
đưa cả hai nước này vào danh sách các nước đối đầu cho khủng bố. Mỹ và
Châu Âu khơng hồn tồn thống nhất với nhau về các đối tượng được coi là
khủng bố. Mỹ và nhà nước đỡ đầu cho khủng bố. Ngay lúc này, chia sẻ tin
tức tình báo và hợp tác giữa Wasingtơn với các nước Châu Âu có thể tập
trung vào các tổ chức và nhân vật cụ thể. Tuy nhiên, bất đồng giữa hai bên
về các nước như Iran và Xyri có thể gây trở ngại cho quan hệ hai bên trong
tương lai.
Có thể thấy rằng, sự kiện 11/9 đã khiến Mỹ phải xem xét một cách
nghiêm túc chính sách đối ngoại của mình. Cuộc chiến lâu dài chống khủng
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
TiĨu ln tèt nghiƯp
Vò Huy Phóc - Líp th«ng tin - V¨n ho¸ 1 K5
14
bố đã “mở mắt” cho nước Mỹ về một thực tế rằng mặc dù rất siêu cường về
kinh tế, qn sự Mỹ khơng thể đơn phương giải quyết được các thách thức
an ninh xun quốc gia, đòi hỏi sự hợp tác của nhiều nước và tổ chức quốc
tế, nhận thức được sự cần thiết phải tranh thủ sự hợp tác và ủng hộ của các
nước sẽ buộc cầm quyền G. W. Bush từ bỏ một số động thái theo chủ nghĩa
đơn phương, đặt lợi ích quốc gia hẹp hòi lên trên hết. Cầm quyền G. W.
Bush sẽ phải xem xét lại thái độ và sự cam kết của mình đối với các nước và
các tổ chức quốc tế.
Động thái điều chỉnh dễ nhận thấy nhất là Mỹ đã chuyển mục tiêu đối
ngoại từ thúc đẩy, mở rộng dân chủ và kinh tế thị trường sang ưu tiên số một
là chống khủng bố. Trên thực tế, ngày 7/10/2001 Mỹ đã bắt đầu tiến hành
chiến dịch trả đũa qn sự với Afghanistan và xúc tiến các hành động ngoại
giao.
Một thay đổi trong chính sách đối ngoại của Mỹ nữa là: Mỹ có xu
hướng điều chỉnh chính sách đối ngoại đối với các nước được coi là “đối thủ
tiềm năng” như Nga và Trung Quốc và một số nước hồi giáo nhằm tranh thủ
sự ủng hộ của các nước này trong cuộc chiến chống khủng bố. Chính sách
của Mỹ đối với Nam Á có nhiều bước chuyển quan trọng. Ngày 22/9/2001,
ơng Bush đã tun bố huỷ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với Ấn độ và
Pakistan. Chính sách của Mỹ đối với Indonexia, Malaixia, những nước có
đơng dân theo đạo hồi cũng có những dấu hiệu cải thiện. Quan hệ của Mỹ
với các đồng minh NATO và các đồng minh chủ chốt của Mỹ ở Châu Á
(Nhật Bản, Hàn Quốc…) vốn đã được cầm quyền Bush chú trọng hơn so với
Clinton sẽ được củng cố thêm một bước. Trong chừng mực nào đó, giữa các
nước đồng minh và Mỹ có cùng sự nhận thức về mối đe doạ chung và đây là
chất keo kết dính mới đối với các liên minh an ninh song phương và đa
phương của Mỹ.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét