phát triển nguồn nhân lực trong doanh nghiệp thơng mại
và những giải pháp nâng cao hiệu quả cho doanh nghiệp
Phn M Bi
Tm quan trng ca vic phỏt trin ngun nhõn lc trong doanh nghip
thng mi hin nay l cc k cn thit. Nu c trỡnh nng lc ca nhõn
viờn ln trang thit b ngy cng nõng cao; khi cụng vic ngy cng phc tp,
a dng v yờu cu ca cụng vic ngy cng tng; khi hu ht cỏc doanh
nghip u phi i u s cnh tranh ngy cng gay gt trờn th trng; phi
vt ln vi cỏc cuc suy thoỏi kinh t v ỏp ng nhu cu ngy cng tng ca
nhõn viờn. c bit trong nn kinh t chuyn i, ni m cỏc sn phm ó
c hoch nh, cỏc nh qun lý khụng h cú ý tng v vic phỏt trin qun
lý doanh nghip, kt qu l h khụng cú kh nng ra quyt nh, khụng cú
kh nng chp nhn ri ro, lm vic n thun nh mt nhõn viờn hnh
chớnh, vn ỏp dng v phỏt trin ngun nhõn lc c coi nh mt trong
nhng im mu cht ca cỏc doanh nghip. Vit Nam chỳng ta cng khụng
phi l trng hp ngoi l. Quỏ trỡnh chuyn i sang nn kinh t th trng
ó bc l nhiu yu kộm trong qun lý kinh t nht l v vn nhõn lc.
iu ny c coi nh mt trong nhng nguyờn nhõn quan trng nht cn tr
kinh t phỏt trin. Thờm vo ú, Vit Nam cũn phi i u nhng vn gay
gt ca mt t nc sau chin tranh v mt nn kinh t kộm phỏt trin. t
nc lõm vo tỡnh trng thiu thn th, ngoi tr lao ng khụng cú trỡnh
lnh ngh. Tromh khi vn ny cha kp gii quyt xong, vn khỏc ó
xut hin. i mi qun lý kinh doanh núi chung, qun lý v phỏt trin ngun
nhõn lc núi riờng thc s l ngun tim nng to ln thỳc y kinh t phỏt
trin v nõng cao mc sng cho nhõn dõn. Tuy nhiờn, khỏi nim v thc tin
ỏp dng nhng vn phỏt trin ngun nhõn lc khụng ging nhau cỏc
quc gia khỏc nhau. Trong mt nn kinh t chuyn i nh Vit Nam, ni
trỡnh cụng ngh, k thut cũn mc thp, kinh t cha n nh v nh
nc ch trng quỏ trỡnh phỏt trin phi thc hin bng con ngi v vỡ con
1
ngi, thỡ vic phỏt trin ngun nhõn lc l h thng cỏc trit lý, chớnh sỏch
v hot ng chc nng v thu hỳt, o to-phỏt trin v duy trỡ con ngũi ca
mt t chc nhm t c kt qu ti u cho c t chc ln nhõn viờn.
Gii quyt vn
Phn 1: Phỏt trin ngun nhõn lc trong doanh nghip:
I. V trớ v c im ca ngi lao ng:
1. V trớ lao ng trong doamh nghip thng mi:
Lao ng ca ngnh thng mi gi v trớ quan trng trong quỏ trỡnh tỏi
sn xut xó hi v s phỏt trin ca nn kinh t quc dõn: Mt b phn khỏ
ln lao ng ca ngnh thng mi thc hin chc nng tip tc quỏ trỡnh sn
xut trong lu thụng. Lao ng ny mang tớnh cht sn xut, nú to ra giỏ tr
v giỏ tr mi ca hng hoỏ. Ngoi ra cũn l b phn lao ng cn thit phc
v v thỳc y nhanh quỏ trỡnh tỏi sn xut xó hi. Nú chuyờn mụn hoỏ t
chc lu thụng hng hoỏ nờn gii phúng lao ng sn xut khi vic thc hin
chc nng lu thụng hng hoỏ tp chung vo sn xut, gúp phn nõng cao
nng sut lao ng xó hi; nm chc nhu cu th trng v t chc tiờu th
nhanh chúng hng hoỏ, thu vn nhanh tip tc chu k sn xut tip theo.
Lao ng thng mi v dch v thng mi khụng ch n thun ỏp ng
nhu cu mua bỏn hng hoỏ ca ngi tiờu dựng, m cũn gúp phn gii phúng
lao ng trong vic ni tr ca tng gia ỡnh, tng thi gian nhn ri cho nhõn
dõn t nõng cao trỡnh vn hoỏ, khoa hc, k thut v thi gian ngh
ngi. Nc ta chuyn t nn kinh t hng hoỏ quan liờu, bao cp sang nn
kinh t hng hoỏ nhiu thnh phn vn hnh theo c ch th trng, cỏc doanh
nghip thng mi, dch v phỏt trin vi tc rt nhanh khp mi min
ca t nc, s lng lao ng hot ng trong ngnh thng mi v dch v
ngy cng ụng, phc v c lc cho s phỏt trin nn kinh t v s nghip
cụng nghip hoỏ, hin i hỏo t nc.
2
2. c im lao ng trong doanh nghip thng mi:
Hot ng trong ngnh thng mi va mang tớnh cht sn xut, va
thc hin mua bỏn hng hoỏ v va mang tớnh phc v sinh hot i sng
nhõn dõn. a hng hoỏ t ni sn xut n ngi tiờu dựng, hot ng lao
ng trong ngnh thng mi tng hp nhiu lnh vc: khoa hc-k thut,
tõm-sinh lý, vn hoỏ v ngh thut lao ng thng mi gúp phn thit lp
quan h gia cỏc tng lp dõn c trong xó hi, quan h gia ngi sn xut
vi ngi tiờu dựng, gia ngi vi ngi trong xó hi thụng qua thc hin
mua bỏn hng hoỏ v cung ng dch v. Do vy, hot ng lao ng trong
ngnh thng mi mang tớnh cht xó hi rng rói. Trong thi i ho nhp v
thc hin chớnh sỏch m ca, thit lp v m rng quan h kinh t thng mi
vi cỏc nc, lao ng thng mi gúp phn m rng kinh t thng mi vi
cỏc nc.
II. Phỏt trin ngun nhõn lc:
1. a ra tiờu chun ca ngi lao ng i vi cỏc doanh nghip
thng mi:
tiờu chun c bn nht: Cú trỡnh chớnh tr, nm vng quan im,
ng li ca ng v vn dng nú vo phỏt trin ngnh thng mi; nm
chớnh sỏch v nghiờm chnh chp hnh chớnh sỏch v phỏp lut ca nh nc;
cú trỡnh qun lý v kinh doanh thng mi; phi bit ngoi ng. Cú tinh
thn yờu nc tn ty vi cụng vic, phn u thc hin cú hiu qu ng
li ca ng v nh nc trong hot ng thng mi quc t, Vit Nam
mun l bn ca cỏc nc nhng phi gi vng mc tiờu c lp dõn tc v
ch ngha xó hi. Cú phm cht o c, khụng tham ụ lóng phớ, phi t li
ớch cỏ nhõn trong li ớch quc gia, li ớch ca doanh nghip v tp th; phi cú
ý thc t chc k lut chp hnh mi s phõn cụng ca nh nc v doanh
nghip, thit lp quan h tt vi khỏch hng, tn tỡnh phc v khỏch. Ngoi ra
3
i vi lónh o v nhõn viờn doanh nghip thỡ phi nm vng ng li ch
trng v chin lc phỏt trin ngnh thng mi, nghip v qun lý kinh
doanh, hiu bit tõm lý ca tng i tng khỏch hng v cú phng phỏp
giao tip tt khỏch hng, bit ngoi ng nu l b phn cú quan h giao dch
vi nc ngoi, cú sc kho
2. Cn cú s sp xp v trớ hp lý ca ngi lao ng trong doanh
nghip da trờn trỡnh v nng lc:
Vic xỏc nh rừ rng chc nng, nhim v, quyn hn, tiờu chun trong
phõn tớch cụng vic cỏ nhõn cha m cỏc cụng ty cũn cn thit thc xỏc
nh, phõn cụng chc nng, nhim v v mi quan h trong b mỏy qun lý
sao cho hp lý nh: (1)Lit kờ tt c nhng chc nng, nhim v ch yu cn
c thc hin trong ton cụng ty, v trong cỏc phũng ban b phn.(2)Lit kờ
tt c nhng chc nng, nhim v ch yu, thc t ang c thc hin ti
cỏc phũng ban, b phn (3)tng hp cỏc chc nng nhim v mc 2, i
chiu vi chc nng nhim v ca cụng ty mc 1 : b sung thờm nhim
v cũn b b xút, iu chnh , phõn cụng li cụng vic cũn chng chộo, vic
tin hnh phõn cụng b chớ li c thc hin cn c theo: yờu cu, c im,
ni dung tng cụng vic; theo quy ch hot ng ca doanh nghip v da
trờn nng lc thc t ca cỏc cỏn b lónh o, cỏc b phn trong b mỏy ca
doanh nghip: sao cho mi cụng vic u cú ngi thc hin v chn c
ngi phự hp nht thc hin. (4)Dựng ký hiu ghi li tờn ca cỏc chc
nng thc hin cụng vic trong b phn v s phi hp vi cỏc b phn khỏc
trong quỏ trỡnh thc hin tng chc nng nhim v chớnh.(5)Xỏc nh hao phớ
thi gian thc t cn thit thc hin tng chc nng nhim v chớnh thụng
qua phng phỏp chp nh ngy lm vic hoc nghi nht ký cụng vic hng
ngy.(6)Tho lun vi ngi ph trỏch xỏc nh li cỏc hao phớ thi gian
hp lý cn thit cho tng chc nng nhim v chớnh ca cỏc phũng ban, b
phn.(7)xỏc nh tng thi gian cn thit thc hin cụng vic ca mi
4
phũng ban, b phn trờn c s tng hp hao phớ thi gian hp lý trong bc 6,
cú tớnh thờm thi gian cho cỏc cụng vic lt vt.
3. S dng v phỏt huy sc mnh mi tim nng ngi lao ng
trong doanh nghip:
Doanh nghip cn s dng ht mi nng lc ca nhõn viờn, khụng
lóng phớ v rnh ri ti nng ca mi cỏ nhõn. t ra cỏc yờu cu, tiờu chun,
to c hi cho nhõn viờn lm vic c lp, sỏng to ng thi cú s quan tõm,
ng h cao i vi nhõn viờn trong cụng vic. iu ny s giỳp cho nhõn
viờn, c bit l cỏc nhõn viờn mi tuyn hỡnh thnh thúi quen lm vic tt,
chun b cỏc iu kin tt cho thng tin, phỏt trin ngh nghip sau ny
4. Chớnh sỏch tuyn dng b sung ngun nhõn lc cho
doanh nghip:
a) C ch tuyn dng nhõn lc: Tuyn chn nhõn lc úng vai trũ quan
trng i vi s phỏt trin kinh doanh v nõng cao hiu qu kinh doanh ca
doanh nghip, to ra mt i ng lao ng cú nng lc thc hin mc tiờu
chin lc kinh doanh. Tuyn chn lao ng phi ỏp ng nhng yờu cu:
m bo tuyn chn ỳng tiờu chun ca tng loi lao ng, ỳng s lng
v c cu ó qui nh trong k hoch, tuyn chn phi ỳng quy trỡnh, phi
cụng khai v khỏch quan. thc hin nhng yờu cu trờn, doanh nghip
phi thnh lp hi ng tuyn dng do phú giỏm c ph trỏch nhõn s lm
ch tch v mt s thnh viờn t chc biờn son ni dung thi tuyn v thnh
lp ban chm thi
b) Quy trỡnh tuyn dng: Thụng bỏo cụng khai trờn cỏc phng tin
thụng tin i chỳng v ng ký ti cỏc trung tõm t vn vic lm v s lng
tng loi lao ng cn tuyn, thu nhn h s, phõn tớch v xem xột cỏc iu
kin d tuyn. Trc tip phng vn ngi c d tuyn ỏnh giỏ s b
kin thc, nhanh nhy, cỏch din t, nhng cỏ tớnh v ngoi hỡnh ca h,
t chc kim tra lý thuyt, kim tra sc kho, t chc kim tra thc hnh. Hi
5
ng xem xột kt qu kim tra v tiờu chun ca tng ngũi d tuyn, kt
lun nhng ngi trỳng tuyn v thụng bỏo kt qu cho ngi d tuyn
Phn 2: Nhng Gii Phỏp Nõng Cao Hiu Qu Ngun Nhõn Lc Cho
Doanh Nghip:
1. o to cụng nhõn lnh ngh trong doanh nghip thng mi:
Nhng nm gn õy thỡ vic o to v phỏt trin nhõn viờn trong cỏc
doanh nghip ó chuyn t hỡnh thc o to theo quỏ trỡnh sn xut-chỳ
trng cỏc k nng k thut cn thit sang hỡnh thc o to nõng cao li
th cnh tranh cho doanh nghip; Vn m u tiờn hng u ú l: Nõng cao
cht lng nhm ỏp ng nhu cu ngy cng tng ca khỏch hng v yờu cu
cnh tranh trong kinh t ton cu. Cỏc chng trỡnh i mi cụng ngh, k
thut vn tip tc thỏch thc i vi cỏc doanh nghip trong th k 21, do vy
phi o to cỏc k nng v cụng ngh, k thut v mỏy tớnh cho nhõn viờn
ca mỡnh h b khi lc hu. Ngoi ra cũn o to v phc v khỏch hng
õy cng l vn c bit quan trng v chim u tiờn hng u trong cỏc
doanh nghip, nhõn viờn cn c o to, hun luyn cỏch thc giao tip,
cung cỏch phc v v lm va lũng khỏch hng nht v tt c cỏc vn .
2. M rng th trng nhm thu hỳt lao ng:
Mi doanh nghip cn cú s nghiờn cu th trng nhiu ni m m
rng th trng tiờu th ca mỡnh. Khi m sn phm ca doanh nghip ú cú
mt nhiu ni thỡ uy tớn v cht lng sn phm s c cao v khi ú s
tiờu th c nhiu sn phm, do vy sn xut tng lờn nhanh chúng v s cú
s b sung nhiu v nhõn lc. Nhng do doanh nghip ny lm n phỏt t thỡ
tt nhiờn s cú nhng nhõn lc cht lng cao xin vo doanh nghip ny lm
vic. Nh vy v th ca doanh nghip s c nõng lờn cao trong th trng
xó hi. Ngoi ra doanh nghip cú th ỏp dng hoc kt hp mt s hỡnh thc
thu hỳt lao ng t bờn ngoi nh: Thụng qua qung cỏo, thụng qua vn
6
phũng dch v lao ng, tuyn sinh viờn tt nghip t cỏc trng i hc, v
cỏc hỡnh thc khỏc nh theo gii thiu ca chớnh quyn, ca nhõn viờn trong
doanh nghip, do ng viờn t xin vic lm hoc qua h thng internet.
3. Luụn luụn cú s nõng cao v bi dng, to iu kin hc hi k
thut cụng ngh cho lao ng:
Khoa hc k thut phỏt trin vi tc nhanh chúng nờn c cu sn xut
hng hoỏ luụn luụn thay i. Do vy nu ta khụng nõng cao v bi dng hay
to iu kin cho nhõn viờn ca mỡnh hc hi thờm v k thut cụng ngh mi
thỡ doanh nghip ta s b li thi. Cho nờn doanh nghip cn m nhiu lp bi
dng thờm kin thc v a nhiu cỏc thit b khoa hc k thut hin i cho
nhõn viờn mỡnh tip nhn bt kp vi s phỏt trin th gii.
4. Nõng cao th cht v thu nhp cho ngi lao ng:
Thu nhp ca ngi lao ng t vic lm bao gm cỏc khon: Tin lng
c bn: c xỏc nh trờn c s tớnh nhu cu c bn v sinh hc, xó hi,
v phc tp v mc tiờu hao lao ng trong iu kin trung bỡnh. ph
cp: l tin tr cụng cho lao ng ngoi tin lng c bn. Tin thng: õy
l loi kớch thớch vt cht cú tỏc dng rt tớch cc i vi ngi lao ng, c
mi hnh ng no m cú li cho doanh nghip thỡ cn cú khon ny cho ai
ú ó gúp cụng vo thnh cụng ú. Ngoi ra cũn cú cỏc loi phỳc li Mi
yu t cú cỏch tớnh riờng v cú ý ngha khỏc nhau i vi vic kớch thớch ng
viờn ngi lao ng hng hỏi lm vic, tớch cc sỏng to trong cụng vic v
trung thnh vi doanh nghip.
5. Thc trng s dng ngun nhõn lc trong ngnh cụng ngh thụng
tin nc ta hin nay:
Phỏt trin ngun nhõn lc trong ngnh cụng ngh thụng tin v truyn
thụng ca Vit Nam: Phỏt trin ngun nhõn lc cụng ngh thụng tin v truyn
thụng l yu t cú ý ngha quyt nh i vi vic xõy dng c s h tng cụng
7
nghip cụng ngh thụng tin.
Hintrng:
Hin nay, Vit Nam cú khong 20.000 lao ng trong lnh vc cụng ngh
thụng tin (trong ú cú khong 8.000 nhõn lc lm phn mm). Tuy nhiờn cht
lng lao ng ca i ng ny c nhn nh l cũn thp, ớt chuyờn gia
gii. Mt yu ca nhõn lc cụng ngh thụng tin v truyn thụng Vit Nam l
thiu lao ng thnh tho chuyờn mụn, gii ting Anh v cha cú i ng cỏn
b qun lý thụng tin (CIO) cỏc cp. Bờn cnh ú, cu trỳc ngun nhõn lc
khụng cõn i: Thiu cỏc chuyờn gia trung gian lm cu ni gia cụng ngh
thụng tin v cỏc ngnh kinh t khỏc khin cho vic trin khai ng dng cụng
ngh thụng tin khụng cú hiu qu, thm chớ l khụng trin khai c. Nng
sut lao ng cụng ngh thụng tin ca Vit Nam cũn thp so vi cỏc nc
trong khu vc (ng th 7 trong 10 nc ASEAN), ch s ngun nhõn lc ca
Vit Nam xp hng gn sau cựng. Thc t trờn xut phỏt t nguyờn nhõn Vit
Nam l nc i sau v lnh vc cụng ngh thụng tin. Cụng ngh thụng tin ca
Vit Nam by lõu nay c xem nh ngnh khoa hc cụng ngh v ch mi
õy mi c xem l ngnh kinh t k thut. Vn o to nhõn lc cụng
ngh thụng tin cng ch mi c coi trng trong gn hai nm nay v cha
thc s ci cỏch giỏo dc v xó hi hoỏ ngun nhõn lc cụng ngh thụng tin.
Qun lý Nh nc v o to v phỏt trin ngun nhõn lc cụng ngh thụng
tin nc ta vn cũn bt cp. Lý do l Vit Nam cha cú chin lc v quy
hoch o to ton din. C th: cha thng nht c chng trỡnh o to
cụng ngh thụng tin cho cỏc trỡnh ; cha cú h thng qun lý cht lng
o to v cha giỏm sỏt c cht lng v trỡnh ca cỏc chng ch o
to. Trong khi ú, Vit Nam thiu trm trng cỏc chuyờn gia u n, ging
viờn cú trỡnh cao, cú ng cp quc t v lnh vc cụng ngh thụng tin,
thm chớ thiu s lng rt ln giỏo viờn dy tin hc c o to chớnh quy
8
tt c cỏc cp hc.
gii phỏp cho nghnh cụng ngh thụng tin: l vic u tiờn cn thit
phi thc hin cng sm cng tt l thay i nhn thc, t duy ca nhng
ngi cụng tỏc trong lnh vc cụng ngh thụng tin núi riờng v ca xó hi núi
chung v tm quan trng ca cụng ngh thụng tin. Cỏc i biu d Hi ngh
ICT din ra trong 2 ngy 1-2/10 ti H Ni va qua cho rng cn thit phi
xõy dng sm quy hoch phỏt trin ngun nhõn lc cụng ngh thụng tin v
truyn thụng trong quy hoch tng th v giỏo dc v o to n nm 2010,
cho phộp m cỏc trng i hc, cỏc trung tõm o to cụng ngh thụng tin
v truyn thụng 100% vn nc ngoi. Trờn c s ú, hon thin h thng
ỏnh giỏ cht lng o to cỏc cp v cụng ngh thụng tin v truyn thụng
phự hp vi chun mc quc t. c bit B Giỏo dc v o to cn tin
hnh t chc biờn son chng trỡnh o to mi v cụng ngh thụng tin v
truyn thụng, tng t l thc hnh cỏc mụn hc ny. Riờng vi i ng giỏo
viờn bt buc phi nõng cao trỡnh ; cn tớch cc hn trong vic a cụng
ngh thụng tin v truyn thụng vo cỏc trng hc. i vi cỏc c quan v
doanh nghip s dng nhõn lc cụng ngh thụng tin v truyn thụng phi
tham gia xõy dng v thc hin nghiờm tỳc quy ch tuyn chn nhõn s, ch
cụng nhn bng cp ca cỏc c s o to c cp chng ch, ng thi thc
hin chớnh sỏch thu hỳt ti nng, trng dng v tụn vinh nhõn ti, la chn
nhng ngi cú nng lc a i o to nc ngoi v cụng ngh, kinh t,
lut phỏp quc t tr thnh cỏc chuyờn gia cao cp v qun lý trong lnh
vc cụng ngh thụng tin v truyn thụng. D kin n nm 2005 nc ta cn
cú khong 3000 ging viờn cụng ngh thụng tin v truyn thụng cho cỏc
trng i hc, cao ng v trung hc chuyờn nghip, m bo t l 15 sinh
viờn/1 ging viờn. M cỏc lp ngn hn cho ging viờn cụng ngh thụng tin
v truyn thụng. Tng ch tiờu i hc, nghiờn cu, thc tp v cụng ngh
9
thụng tin v truyn thụng nc ngoi bng ngõn sỏch Nh nc cho ging
viờn l 200-300ngi/nm.Tng cng o to giỏo viờn dy cụng ngh
thụng tin v truyn thụng: 500 ngi/nm
Kt lun
Chỳng ta ang bc vo th k XXI, vi d bỏo l trỡnh khoa hc k
thut th gii s phỏt trin nh v bóo v t nc ta cng trờn ng tin
mnh lờn cụng nghip húa hin i húa. ginh c mc tiờu ú, cú l mt
trong nhng vic phi c u tiờn u t ú l xõy dng v phỏt trin ngun
nhõn lc trong ú cn thit phi trang b v khụng ngng nõng cao trỡnh
ngh nghip cho ngi lao ng, xem ú l im ta ca h thng ũn by
thc hin cỏc chng trỡnh phỏt trin kinh t xó hi ca a phng. Vn
o to ngh v nõng cao trỡnh ngh nghip cho ngi lao ng l trỏch
nhim khụng ch ca Nh nc, ca xó hi m cũn l ca chớnh bn thõn
ngi lao ng. Trc ht, mi thanh niờn ln lờn, nht l sinh viờn chỳng ta
phi t thy rng ra sc hc tp trang b cho mỡnh cú mt ngh nghip hn hoi
thỡ s tỡm c vic lm tt, vic lm s n nh v tay ngh cng cao thỡ thu
nhp s tng theo. Trong thi i ngy nay, bờn cnh trang b ngh nghip,
ngi lao ng cng cn phi hc thờm ngoi ng trỡnh nht nh c
ti liu, giao tip trong cỏc doanh nghip cú vn u t nc ngoi nht l
khi th trng ca cỏc nc ASEAN hũa nhp vo nhau v khi cn cú th
tham gia lao ng xut khu.
10
Tài liệu tham khảo
1. Giáo trình thơng mại của trờng
2. Qua báo chí
3. Qua mạng
4. Quản lý nguồn nhân lực
11
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét